املا كننده و گويندهء احاديث 1 . اللّه برخى گفته‌اند گويندهء سخنان موجود در مصحف ، خداوند است . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « إنّما هو شيء أملاها الله و أوحي إليها ؛ مصحف فاطمه نزد ماست . . . و خداوند آن سخنان را گفته و بر حضرت فاطمه الهام كرده است . » « 1 » عبارت « أملاها الله » احتمالا اشتباه ناسخ باشد و درست « أملاه الله » است كه ضمير به « شىء » بر مىگردد ؛ يعنى خدا آن را فرموده است ، يا مىتوان گفت « أملاه عليها الله » بوده كه مفعول ( ضمير غايب مذكر ) و حرف جرّ ( على ) حذف گرديده ، ضمير دوم ( ها ) به فعل ( أملا ) چسبيده است . اما اين توجيه مشكل است و احتمال نخست ترجيح دارد . اين گونه الهام براى مادر حضرت موسى نيز وجود داشته ، در سورهء قصص ، آيهء هفت آمده است : « و أوحينا ألى أمّ موسى ؛ به مادر موسى الهام كرديم . . . » . 2 . فرشته ( ملك ) بعضى معتقدند اين سخنان از فرشته‌اى است . اين احتمال در حديثى به نقل از امام صادق عليه السّلام گفته شده است :

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 26 ، ص 39 ، حديث 70 .