خواسته‌اند مشكل نخستين گردآورنده را حل كنند . تا اينجاى مسأله هيچ اشكالى ندارد و گردآورى هرگز با توقيفيت ترتيب سوره‌ها منافاتى ندارد . اما اشكالى كه به اين روايات وارد شده ، نسبت به آن قسمتى است كه در مجامع فريقين نقل شده كه حضرت قرآن را به ترتيب نزول نوشته است و ويژگى قرآن ايشان ، همراهى با تفسير و شأن نزول آيات بوده « 1 » و در نقلى آمده است كه پس از وفات رسول خدا ، على ( ع ) سوگند ياد كرد كه ردا به دوش نگيرد تا قرآن را در دفترى گردآورى كند و حضرت به مدت شش ماه پس از وفات پيامبر در خانه نشست تا قرآن را با مشخصات خاص گردآورى كرد . لذا اين بحث مطرح شده كه : اولا : قرآن پس از پيامبر تأليف يافته است . ثانيا : ترتيب آن توقيفى نيست ، زيرا در همان اخبار آمده كه ترتيبش بر اساس نزول قرآن و تقدم ناسخ بر منسوخ و پاره‌اى از مسائل بوده است در حالى اگر ترتيب موجود به دستور پيامبر بوده است ، نبايد حضرت آن ترتيب را بهم مىزد . ثالثا : اين قرآن از دسترس مسلمانان دور شده و در اختيار مردم نيست . پاسخ هدف ما از توضيح اين روايات بيان اين نكته است كه گردآورى حضرت پس از وفات پيامبر ، با معين بودن ترتيب سوره‌ها منافاتى ندارد . از سوى ديگر ، منظور از مصحف امير مؤمنان ( ع ) و ترتيب نزول آن ، چيزى جداى از قرآن

--> ( 1 ) منابع اين خبر در آينده از بحار الانوار و مناقب ابن شهر آشوب ج 1 / 40 ، خواهد آمد . اما اين واقعيت را نبايد از ياد برد كه روايات اين مجموعه چون در شرايط بسيار بحرانى عصر پس از پيامبر بوده ، كنش و واكنش‌هاى مختلفى را بوجود آورده است ، كه دقت بسيار براى درك كار حضرت نيازمند است .