زيد بن ثابت كه خود را ملتزم كرده بود كه تنها با شهادت و خبر گروهى جمع قرآن را انجام دهد همين هم تواتر است و لازم نيست كه تواتر به معناى مصطلح در كلام متأخرين باشد . » « 1 » اما اين سخن از چند جهت قابل مناقشه است : اولا : در برخى از روايات خبر ليث بن سعد « 2 » آمده بود : « فكان لا يكتب آية الّا بشهادة عدلين » همواره زيد آيه‌اى را در مصحف نمىنوشت مگر آن كه دو نفر شهادت مىدادند . در روايت عبيد بن عمير نيز چنين آمده بود : « كان عمر لا يثبت آية فى المصحف حتى يشهد رجلان » « 3 » عمر چنين بود كه آيه‌اى در مصحف نمىنوشت مگر اينكه دو نفر شهادت بدهند . همچنين بقيه رواياتى كه در اين موضوع رسيده است ، همه سخن از پذيرفتن قرآن با شهادت عدلين است ، پس صحبت از شهادت و خبر دادن جمع نيست ، كه ايشان مانند ديگران ، از بيرون مطلبى را اضافه به خبر ، تفسير كنند . آن چه ايشان و ديگران مىگويند از اين دو روايت و روايات مشابه استفاده نمىشود و اگر اين معنا باشد ، قهرا با اجماع مسلمانان در ثابت شدن قرآن با تواتر منافات دارد . اين كه ما از خارج ، نص قرآنى را به تواتر بپذيريم و پذيرفته‌ايم يك سخن است و اينكه روايات جمع در زمان خلفا ، گردآورى را با شهادت محقق مىداند ، مطلب ديگرى است و مخالف با اجماع مسلمانان .

--> ( 1 ) معرفت ، محمد هادى ، التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 / 286 . ( 2 ) على متقى هندى ، كنز العمال ، ج 2 / 573 - 588 ، احاديث شماره 4754 و 4756 و 4758 و 4759 . ( 3 ) همان مدرك / حديث 4758 و 4767 ؛ خوئى ، البيان / 243 .