پراكنده و بر روى استخوان و سنگ و چوب بوده و پيامبر در حالى فوت مىكند كه خود به اين كتاب آسمانى و جاويدان به مانند اصحابش توجه نداشته كه مبادا نابود شود ، تحريف شود و يا پس و پيش گردد و اين خلفا بودند كه به مسأله گردآورى و تنظيم كتاب آسمانى اهتمام نمودند . بدين جهت است كه مىگوئيم روايات جمع قرآن با روايات دسته اول در تعارض جدّى است و اين روايات هرگز نمىتواند روايات جمع و ترتيب قرآن در عصر نبوى را آسيب رساند ، يا كار تأليف و تدوين عصر نبوى با كار تهيه نسخه‌اى براى خليفه اول ، مقايسه و حتى كوچك‌تر جلوه داده شود . جالب اين جاست كه كسانى در همين رابطه پرسيده‌اند كه آيا نسخه گردآورى شده ابو بكر كارى عمومى و دولتى بوده يا شخصى ؟ اگر دولتى بوده چرا در دست حفصه ، دختر عمر قرار مىگيرد و اگر كارى شخصى بوده است ، اين همه هياهو براى چه ؟ و در نهايت اظهار نظر كرده‌اند كه نسخهء گردآورى شدهء زيد بن ثابت نشان مىدهد كه گردآورى ، خصوصى و شخصى بوده و نه امرى عمومى و دولتى . به ويژه اين كه مىبينيم پس از فتح بلاد مهم در زمان عمر ، اين نسخه به عنوان نسخه رسمى بر مسلمانان عرضه نشده است « 1 » و از آن نسخه ، نسخه‌هاى ديگر تكثير نگرديده و همچنان به طور خصوصى در صندوق دست به دست مىگشته تا زمان دولت مروان بن حكم كه از عبد اللّه بن عمر گرفته و نابود مىشود . « 2 » 3 - معارضت با كتاب سومين اشكال بر روايات جمع ، معارضت با كتاب است . گفتيم اگر كسى بگويد : اين دسته از اخبار و گزارش‌ها نمايانگر آن است كه تأليف و ترتيب

--> ( 1 ) همان مدرك / 394 . ( 2 ) همان مدرك / 325 .