حسين صغير « 1 » ( معاصر ) صبحى صالح « 2 » ( م 1409 ق ) ، سيد شرف الدين « 3 » ( م 1377 ق ) ، محمد باقر حكيم « 4 » ( معاصر ) ، مناع القطان « 5 » ( معاصر ) ، كمال الدين طائى « 6 » ( معاصر ) ، نور الدين عتر « 7 » ( معاصر ) ، ابو الفضل مير محمدى « 8 » ( معاصر ) ، محمد باقر صدر « 9 » ( م 1402 ق ) و بسيارى ديگر از محققان كه شمارش نام يك يك آن‌ها ميسور نيست . گروهى ديگر ، راه ميانه را در پيش گرفته و گفته‌اند با توجه به روايات بسيار و شواهد و قرائن غير قابل اغماض ، اكثر سوره‌هاى قرآن ، داراى ترتيب توقيفى است و تنها در برخى از سوره‌ها كه محل اختلاف است ، احتمالا ترتيب ، غير توقيفى است ؛ مانند : بيهقى صاحب سنن « 10 » ( م 458 ه ) ، ابن حجر عسقلانى « 11 » ( م 852 ه ) ، ابن عطيه « 12 » ( م 542 ه ) ، سيوطى « 13 » ( 910 ه ) ، زركشى ( م 795 ) در البرهان فى علوم القرآن « 14 » ، زرقانى در

--> ( 1 ) صغير ، تاريخ القرآن الكريم / 85 . ( 2 ) صبحى صالح ، مباحث في علوم القرآن الكريم / 71 . ( 3 ) سيد شرف الدين ، اجوبة مسائل موسى جار اللّه / 31 . ( 4 ) حكيم ، سيد محمد باقر ، علوم القرآن / 7 و 22 . تهران المجمع العلمى الاسلامى . ( 5 ) قطان ، مناع ، مباحث فى علوم القرآن ، بيروت ، مؤسسة الرسالة . ( 6 ) طائى ، موجز البيان / 45 ، بغداد . ( 7 ) عتر ، نور الدين ، علوم القرآن الكريم / 42 ، دمشق ، دار الخير ؛ بيروت ، مؤسسه الرسالة . ( 8 ) مير محمدى ، ابو الفضل ، بحوث فى تاريخ القرآن / 104 ، بيروت ، دار التعارف . ( 9 ) صدر ، محمد باقر ، علوم القرآن / 7 و 22 . با توجه به اينكه قسمت نخست كتاب تقرير مباحث ايشان است . ( 10 ) به نقل از سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 218 . ( 11 ) همان مدرك / 219 . ( 12 ) المحرر الوجيز ، ج 1 / 5 . بيروت ، دار الكتب العلمية . ( 13 ) سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 218 . ( 14 ) زركشى در البرهان تعابير بسيار مختلفى دارد . از برخى عبارت‌هاى او چنين استفاده مىشود كه قائل به توقيفيت است و در جايى ديگر اين سخن را نقض مىكند . اما در پايان بحث تناسب مىگويد : اينكه ترتيب سوره‌ها توقيفى باشد راجح است . نگاه كنيد : البرهان ، ج 1 / 133 و 358 و 360 ، تحقيق يوسف مرعشلى ، دار المعرفة ، چاپ دوم ، 1415 ق .