فعاليت‌هاى سازمان يافته و انجمن‌ها و كانون‌ها واكنش متفكران اسلامى به تدوين كتاب محدود نمىشود . انجمن‌ها و گروه‌هاى متعددى در ايران با اين هدف تشكيل شدند « 1 » كه به مقابله با تبليغات كمونيستى بپردازند و اثبات كنند كه اسلام با علم در تضاد نيست . كانون نشر حقائق اسلام ، از اولين مراكز فرهنگى است كه با اين اهداف تأسيس شد . « اثبات موافقت كامل اسلام با علم و تمدن صحيح . . . ؛ دفاع از اسلام و پاسخ اعتراضات بدخواهان و مغرضان با ادلهء عقلى و علمى » « 2 » از جمله هدف‌هاى آن ذكر شده‌اند . استاد محمد تقى شريعتى دربارهء اهداف كانون چنين مىگويد : نخستين مرحلهء مبارزهء ما با حزب توده بود . بىپايگى مكتب كمونيسم و ماركسيسم را نشان مىداديم و اسلام را معرفى مىكرديم . « 3 » برنامه‌هاى كانون بر همين مبنا تنظيم شده بود : در كانون نشر حقايق اسلامى يك شب تفسير داشتيم ، يك شب هم در هفته سخنرانى . . . البته يك جلسه هم در وسط هفته بود براى علاقه‌مندان مبارزه با كمونيسم . 17 نفر يا 18 نفر از ديپلمه‌ها و ليسانسيه‌ها را انتخاب كرده بودم و به آنها مقدارى منطق و فلسفه و همچنين مباحث كمونيستى را درس مىدادم . و اگر اشكالاتى به ذهن آنها مىآمد بر طرف مىكردم و آنها را آماده مىكردم . . . « 4 » گفتنى است كه جلسهء تفسير قرآن ، به شيوه‌اى كه امروزه در جامعه براى عموم رايج است ، در آن زمان پديده‌اى نو بود . يكى از كسانى كه در اين جلسات تفسير استاد شريعتى شركت داشت در اين باره مىگويد : الآن نمىتوان تصور كرد كه آن زمان يك مجلس دينى اصلا رسم نبود كه با تلاوت كلام اللّه آغاز شود و اين هم نو بود . باز نو بود از اين نظر كه پشت سرش در برنامه

--> ( 1 ) . محمد على تقوى ، اصلاح فكر دينى در انديشهء متفكران معاصر ايران ، پايان‌نامهء دورهء كارشناسى ارشد حقوق و علوم سياسى ، ص 15 . ( 2 ) . محمد مهدى ركنى ، « چراغى كه در كانون درخشيد » ، يادنامهء استاد محمد تقى شريعتى ، ( گردآورنده جعفر پژوم ) ، ص 41 - 43 . ( 3 ) . همان ، ص 47 . ( 4 ) . همان ، ص 105 .