يك بار همان حقيقت بسيط قرآن به صورت دفعى نازل شده و يك‌بار هم قرآن به حالت تفصيل و در موقعيت مقتضى و در فاصله‌هاى گوناگون به تدريج نازل شده است . اين قول از مرحوم علامه طباطبائى است كه در تفسير الميزان آن را مفصلا مطرح كرده و توضيحات لازم را داده است . ايشان با استناد به آيات متعددى معتقدند كه قرآن در يك مرحله به صورت حقيقت واحده‌اى است و جايگاه آن « ام الكتاب » و « لوح محفوظ » و « كتاب مكنون » است در اين مرحله قرآن متصف به علىّ و حكيم است و در مرحلهء ديگر به صورت الفاظ نازل گرديده و لباس قرائت و عربيت پوشيده و حالت تفصيلى به خود گرفته و داراى ناسخ و منسوخ مىباشد مرحله اول به صورت دفعى و مرحلهء دوم به صورت تدريجى نازل شده است . از جملهء آياتى كه مورد استناد اين قول قرار گرفته به عنوان نمونه اين آيات را مىتوان ياد كرد : كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ « 1 » قرآن كتابى است كه آيات آن محكم قرار داده شده و سپس تفصيل يافته است از جانب خداوند حكيم و آگاه . حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ « 2 » قسم به كتاب مبين ما آن را قرآن عربى قرارداديم تا شما بيانديشيد و آن در ام الكتاب نزد ما على و حكيم است . بنابراين قرآن در حالت مجمل و محكم و بسيط بودنش به يكباره نازل شده و

--> ( 1 ) - سوره هود ، آيه 1 . ( 2 ) - سوره زخرف ، آيه 4 .