يعقوب جعفرى

88

سيرى در علوم قرآن ( فارسى )

ظاهر اين آيات دلالت دارد بر اين‌كه قرآن كريم يكباره و به صورت مجموع در ماه رمضان آن هم در شب قدر نازل شده است درست است كه به يك آيه هم قرآن اطلاق مىشود اما از سياق آيات چنين به نظر مىرسد كه منظور مجموع قرآن است نه بعضى از آن البته كسانى اين آيات را به نحوى توجيه كرده‌اند كه با نزول چند آيه هم جور در مىآيد و ما در آينده راجع به اين مطلب و وجه جمع ميان نزول قرآن در شب قدر و نزول آن در شب بيست و هفتم رجب كه شب بعثت پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آله و سلم است به طور مستقل بحث خواهيم كرد . 2 - روايات متعدد و معتبرى هم از طريق اهل سنت و هم از طريق شيعه وارد شده كه دلالت دارد بر اين‌كه قرآن به صورت دفعى و يكپارچه در شب قدر نازل شده است : امام صادق عليه السلام فرمود : نزل القرآن جملة واحدة فى شهر رمضان الى البيت المعمور ثمّ انزل من البيت المعمور فى طول عشرين سنة « 1 » قرآن به يكباره در ماه رمضان به بيت المعمور نازل شده و سپس از بيت المعمور در طول بيست سال نازل شده است . مشابه اين روايت از طريق اهل سنّت نيز وارد شده « 2 » منتهى در روايات ما محل نزول دفعى قرآن « بيت المعمور » ذكر شده ولى در روايات اهل سنت از اين محل به « بيت العزة » تعبير شده است . قول دوم - قرآن كريم يك بار به صورت دفعى بر قلب پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم نازل شده و يك بار هم به صورت تدريجى بر زبان آن حضرت جارى گشته است . اين قول از فيض كاشانى است و در مقدمه تفسير صافى آن را عنوان كرده و گفته

--> ( 1 ) - تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 80 همين روايت در اصول كافى ج 2 ، ص 629 نيز آمده با اين تفاوت كه به جاى بيست سال بيست و سه سال ذكر شده است . ( 2 ) - رجوع شود به سيوطى ، الدرالمنثور ، ج 1 ، ص 189 ، و الاتقان ، ج 1 ، ص 39 .