خودش را بيان‌كنندهء همه‌چيز معرفى مىكند اكنون بايد ديد كه منظور از اين مطلب چيست و قرآن كريم چگونه تفصيل همه اشياء را در بردارد ؟ بسيارى از مفسران در توجيه و تفسير اين مطلب گفته‌اند : از آنجا كه قرآن يك كتاب هدايت است و با هدف ارشاد و تربيت انسانها نازل شده بنابراين منظور از بيان همه‌چيز اين است كه قرآن تمام مسائل مربوط به هدايت و تربيت انسانها را بيان نموده و چيزى را فروگذار نكرده است اين مطلب به اين مىماند كه يك نفر كتاب مفصلى درباره شيمى تأليف كند و بگويد همه‌چيز در اين كتاب آمده ، منظور او از همه‌چيز ، آن چيزهائى است كه مربوط به شيمى است ، و او هرگز نمىگويد كه حتى مسائل ادبى هم در كتاب او آمده قرآن نيز اعلام مىكند تمام چيزهائى كه مربوط به هدايت و تربيت بشر است در اين كتاب آمده است . ما تصور مىكنيم كه اين تفسير هرچند راحت و قانع‌كننده است اما با ظواهر اين آيات و آيات ديگرى كه خواهيم آورد سازگار نيست ، به نظر ما اين آيات بيانگر يك حقيقت والائى است كه درك آن براى ما مشكل و حتى گيج‌كننده است اما حق نداريم براى اقناع خودمان از يك حقيقت قرآنى دست برداريم و يا از كنار آن به آسانى عبور كنيم قرآن در اين آيات اعلام مىكند كه تفصيل همه‌چيز ( كل شىء ) در قرآن بيان شده تعبير ( كل شىء ) يك تعبير عام است و وسيع‌ترين مفهوم را دارد و حتى علوم مادى و علوم خالص را هم در برمىگيرد و ظاهر اين آيات مىرساند كه قرآن بيان‌كننده تمام علوم و معارف حتى آنهائى كه هنوز بشر به آن نرسيده است ، مىباشد . شايد بتوان گفت كه قرآن كريم نسخه‌اى از لوح محفوظ و كتاب مبين و امام مبين است كه طبق نص صريح قرآن همه‌چيز در آن احصاء شده « 1 » و همه‌چيز حتى چيزى كه به سنگينى ذره يا كوچكتر از آن باشد ، در آن وجود دارد « 2 » و هيچ خشك و ترى نيست مگر

--> ( 1 ) - و كل شىء احصيناه فى امام مبين ( سوره يس ، آيه 12 ) . ( 2 ) - لا يعزب عنه مثقال ذره فى السموات و لا فى الارض و لا اصغر من ذلك الا فى كتاب مبين ( سوره سباء ، آيه 3 ) .