حسن بيگلرى

81

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

پيغمبر اسلام ، بوحى نازل شده سنّت نيز مستند بوحى است و بطور كلى تفسير قرآن و بيان معانى كلام پروردگار بايد متكى بآثار و اخبار و احاديث صحيحه از رسول اكرم و ائمهء طاهرين عليهم السّلام باشد زيرا قرآن در خاندان آنان نازل گرديده است چنان كه نبى مكرم صلّى اللّه عليه و آله در اين مورد ميفرمايد : 1 - إنّ تفسير القران لا يجوز إلّا بالأثر الصّحيح و النّصّ الصّريح ( تفسير قرآن جز بحديث صحيح و نص واضح و صريح قرآن جايز نيست ) . 2 - من فسّر القران برأيه فأصاب الحقّ فقد أخطأ ( هر كس قرآن را برأى خود تفسير كند و قول او موافق حق هم باشد خطا كرده است ) . 3 - من فسّر القرآن برأيه فليتبوّء مقعده من النّار ( كسى كه قرآن را برأى خويش تفسير كند آتش جهنم را جايگاه خود قرار داده است ) . حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام فرموده : من فسّر القران برأيه إن أصاب لم يوجر و إن أخطأ فهو أبعد من السّماء ( هر كه قرآن را بانديشهء خود تفسير كند اگر موافق حق باشد اجر و پاداشى ندارد و چنانچه خطا كند از رحمت خداوند دور تر از دورى آسمان خواهد بود ) . در فصل ششم مقدمهء تفسير منهج الصادقين ذكر شده كه بعضى از اصحاب در مورد تفسير قرآن ، به ظاهر احاديث نامبرده نظر كرده و تفسير تمام آيات را مشمول آنها دانسته‌اند ليكن صواب آنست كه اين احاديث مخصوص آيات مجمل و متشابه است نه مطلق آيات و دليل آن مدح حق تعالى از جمعى است كه استنباط معنى از قرآن كنند الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ و ذمّ گروهى كه ترك تدبّر و تفكّر در آن را نموده‌اند أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها .