صلّى اللّه عليه و آله اخذ تفسير نموده و در درجهء اول قرار گرفته‌اند چهار نفر ميباشند ( على بن ابيطالب عليه السّلام - عبد اللّه بن عباس - عبد اللّه بن مسعود - ابى بن كعب ) و امير مؤمنان بعد از رسول خدا داناترين آنها و ساير مسلمانان بكتاب خدا بوده و در رأس آنها قرار داشت و هيچگاه ديده نشده كه از آن حضرت مشكلى پرسش شود و در جواب توقف فرمايد و يا اندكى صبر كند - ابن عباس آن مرد معروف بفهم و تشريح قرآن روايتى از رسول خدا نقل كرده كه اگر علم را به ده جزء متساوى تقسيم كرده باشند نه قسمت آن را على عليه السّلام ميداند و يك قسمت را ديگران و در آن يك قسمت نيز على بن ابيطالب عليه السّلام با ديگران شريك است . تمام صحابه و حتى خلفا هر مشكلى در قرآن داشتند مولاى متقيان حل مشكل ميفرمود و معروف است كه عمر در زمان خلافت خود ، مشكلات احكام قرآن را از آن حضرت پرسش مينمود و پس از اخذ جواب از صميم دل آن سرور را دعا ميكرد و ميگفت اگر على عليه السّلام نبود هر آينه عمر هلاك شده بود . تا سال ( 71 ) هجرت شيوهء تفسير شفاهى رواج داشت و سپس دانشمندان بنگارش تفسير پرداختند . دربارهء نگارش و تدوين اولين تفسير قرآن و اينكه چه كسى و در چه تاريخى آن را تأليف نموده به خوبى روشن نيست و مورد اختلاف نظر است . بعضى عبد اللّه بن عباس از صحابهء پيغمبر اكرم ( ص ) را اولين تفسير نگار ميدانند كه كتاب تفسيرى بنام ( تنوير المقياس من تفسير ابن عباس ) منسوب بوى مىباشد و حال آنكه مؤلف آن ، محمّد بن يعقوب فيروزآبادى صاحب كتاب ( قاموس اللغة ) است كه روايات منسوب بابن عباس را در تفسير خود آورده . گروهى از محققان سعيد بن جبير ( متوفى 94 قمرى ) را كه از تابعين و شاگردان نامى عبد اللّه بن عباس و از شيعيان اهل بيت عصمت و طهارت و از شهداى در راه محبت آن بزرگواران بشمار است نخستين كسى ميدانند كه بنگارش تفسير كامل قرآن پرداخته و پس از وى مجاهد بن جبير مخزومى ( متوفى 104 قمرى ) است كه از تابعين و شاگردان