حسن بيگلرى

65

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

5 - اختلاف در صورت و معنى بابدال حرف قريب المخرج مانند آيه 29 سورهء واقعة : وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ ( و موزى كه بطور منظم پهلوى هم قرار گرفته ) كه ( طلع ) نيز خوانده شده ( طلح به معناى موز و طلع بمعنى شكوفه است ) . 6 - اختلاف در تقديم و تأخير كلمه مانند آيه 19 سوره ق : وَ جاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ( بيهوشى و شدت مرگ به حق و براستى آمد ) كه عبد اللّه بن مسعود و جائت سكرة الحق بالموت خوانده است . 7 - اختلافى است كه از زيادتى يا نقصان حرفى پديد آيد مانند آيهء 35 سورهء يس وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ - و دستهاى ايشان ميوهء آن باغها را نساخته است ) و و ما عملت أيديهم كه عموم قراء برابر رسم الخط قرآن با هاء ضمير قرائت كرده مگر حمزة و كسائى و خلف باعتبار آنكه مرجع هاء ضمير كلمه ( ما ) مىباشد و گاهى آن را حذف كنند بدون هاء خوانده‌اند . تبصره - اختلاف قرائتها بيشتر از نوع اول و دوم و سوم و چهارم است و نوع پنجم و ششم و هفتم در سراسر قرآن كريم بيش از چند مورد نيست و اولى آنست كه باختلاف قرائتها توجه نشود و با همان الفاظى كه بدست ما رسيده تلاوت گردد تا دست آويزى بدست مخالفين اسلام داده نشود و قرآن كريم و كلام الهى را متهم به تحريف ننمايند و مخصوصا بكسانيكه آشنائى كامل باختلاف قرائات دارند توصيه و سفارش مىشود كه در جلسات عادى و معمولى برابر رسم الخط قرآن تلاوت نموده و توجهى باختلاف قرائات ننمايند زيرا موجب مشوب شدن اذهان مردم گرديده و ايجاد تشويش مىكند و ممكن است بعضى تصور كنند كه كلمات قرآنى بطريقه‌هاى مختلف نازل شده در صورتى كه چنين نيست و اين كار بيشتر جنبهء علمى ( علم ادبيات زبان عرب ) و فنى ( فن قرائت ) دارد .