حسن بيگلرى
53
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
كه در اين موارد اولى جدا كردن ( انّ ) و ( ما ) از يكديگر است . ناگفته نماند كه ( إِنَّما ) از ادوات حصر نيز مىباشد مانند أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ( منحصرا چنين است كه معبود شما معبود يكتا است ) كه در اينمورد بايد بوصل - خوانده شود . 9 - كلمهء أينما ( هر جا ) از اسماء شرط است و در رسم الخط قرآن در بعضى مواضع مقطوع ( أَيْنَ ما ) نگاشته شده كه بايد بوصل خوانده شود زيرا يك كلمه است . 10 - كلمات كي - لكي ( تا اينكه ) از حروف ناصبه است و چنانچه بعد از آن لاء نافيه واقع شود در رسم الخط قرآن موصول نوشته شده كه بايد مقطوع خوانده شود زيرا لاء نافيه مربوط بكلمهء ما بعد است نه ما قبل مانند : ؟ كيلا يكون ؟ ( تا اينكه نبوده باشد - آيه 7 سوره حشر ) - ؟ لكيلا تحزنوا ؟ ( تا اينكه اندوهگين نشويد - آيه 153 سوره آل عمران ) 11 - همزهء در اول و وسط و آخر كلمه بصور مختلفه نوشته مىشود بدين ترتيب : همزهء در اول كلمه به صورت الف نگاشته مىشود مانند اللّه . همزهء ساكنه در وسط كلمه كه ما قبلش متحرك باشد به صورت حرف مجانس با حركت ما قبل نويسند مانند بَأْسَ - لُؤْلُؤٌ - بِئْسَ . همزهء متحركه در وسط كلمه كه ما قبلش ساكن باشد به صورت حرف مجانس با حركت خودش نگاشته مىشود مانند يَيْأَسُ . همزهء ساكنه در آخر كلمه كه ما قبلش متحرك باشد به صورت حرف مجانس با - حركت حرف ما قبل نويسند مانند لُؤْلُؤٌ همزهء در آخر كلمه كه ما قبلش ساكن باشد به صورت خودش نوشته مىشود مانند جُزْءٌ . اين بود مختصرى از رسم الخط قرآن كريم و طالبين زياده از اين ، مىتوانند بكتب مبسوطه كه علماى فن در اين باب نوشتهاند ( از جمله كتاب المقنع تأليف ابو عمرو و عثمان بن سعيد دانى متولد 371 - متوفى 444 قمرى ) رجوع فرمايند : با شرح مراتب بالا و بطوريكه گفته شد تغيير در رسم الخط قرآن مقدس جايز