حسن بيگلرى
50
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
كه از بقيّهء قرائات متقن تر و سند آن با يك واسطه به حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام ميرسد . رسم الخط قرآن طرز نگارش خطوط هر زبان را رسم الخط آن زبان گويند . رسم الخط قرآن مجيد مطابق قواعد زبان عرب مىباشد و در صدر اسلام ، آيات قرآن را با خط كوفى مىنگاشتند و در سال ( 310 ) قمرى ابو على محمّد بن على بن حسين مقله اثنى عشرى ( متوفى 328 ) خط نسخ را ابتكار نمود و بسبب آسانى و نيكوئى رواج گرفت و جايگزين خط كوفى گرديد . در رسم الخط قرآن شريف از زمان پيامبر بزرگوار اسلام تاكنون تغييرى داده نشده و دخل و تصرف در آن هم جايز نميباشد و نويسندگان عصر اول چنانچه كلمه يا حرفى را بر خلاف قاعدهء متداول خط و بدون قصد مخالفت نوشتهاند ديگران هم بقسمى كه شرح آن در اين مبحث بيايد تغيير آنها را مجاز ندانسته و مراعات آن خصوصيات را كردهاند تا توهّم تغيير و تحريف قرآن نشود . طرز نگارش قسمت اعظم كلمات قرآنى موافق لفظ است يعنى همان قسمى كه نوشته شده خوانده مىشود و در بعضى كلمات ، خط موافق لفظ نيست يعنى بقسمى كه نوشته شده خوانده نميشود و به همين سبب گويند قرائت قرآن موقوف بر سماع است و لذا آنچه نزد قراء معتبر است كيفيت و چگونگى تلفظ و تكلم است نه صورت كتابت و رسم الخط قرآن چندان دخالتى در قرائت ندارد زيرا مأخذ قرائت ، روايت و اسناد است يعنى همانگونه كه از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل شده بايد تلاوت گردد و رأى و اجتهاد در آن راه ندارد . و چون شناسائى كامل رسم الخط قرآن نيز براى صحت قرائت لازم و ضرورى است و ذكر تمام موارد مختلفهء آن موجب تطويل كلام خواهد شد بعنوان نمونه نكاتى چند كه ضرور به نظر ميرسد نگارش مييابد :