حسن بيگلرى
45
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
جبرئيل امين به نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله گفت كه خداى تعالى ميفرمايد اين آيه را دنبال آيهء 280 سورهء بقرة بنه و اين مطلب مىرساند كه رسول خدا شخصا آيات و سورههاى قرآن را بدستور ذات مقدس بارى تعالى مرتب كرده و تمام قرآن تحت نظر آن حضرت و بدستور آن بزرگوار نوشته شده است ليكن جمعآورى نوشتههاى قرآن در يك جلد ، از نظر ادامهء وحى و اينكه در مدت 23 سال نبوت پيغمبر اسلام متدرجا سوره بسوره و آيه به آيه نازل ميشده متعذر بوده است . قرآن مجيد سه مرتبه بشرح زير جمعآورى گرديده است : مرتبه اول - در زمان رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده كه حضرت على عليه السّلام و بعضى از صحابه كه بروايات مختلفه از چهار تا هفت نفر بودهاند بدستور آن سرور نسخهء كاملى از تمام آيات قرآن را فراهم كرده بودند و پس از رحلت پيامبر اسلام ، مولاى متقيان بر حسب امر آن حضرت نسخهء كامل قرآن كريم را كه حاوى تفسير و تأويل و شأن نزول بطور كامل بود ، در ظرف مدت ششماه به ترتيب نزول تنظيم و در پارچهء زردى جمع و مهر و موم نمود و به مسجد النّبى برد و بصحابه فرمود اين است قرآنى كه بر پيغمبر اكرم نازل شده ليكن شيفتگان رياست و خلافت آن را نپذيرفتند و آن قرآن نزد خود آن بزرگوار باقى ماند و بعد از وى بعنوان سپردهء امامت بائمّهء اطهار عليهم السّلام يكى پس از ديگرى تسليم گرديد و فعلا نزد امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشّريف مىباشد . به غير از نويسندگان وحى ، اكثر مسلمانان آن زمان نيز قسمتى از قرآن يا تمام آن را حفظ داشتند و صفحهء خاطرشان دفترى دقيق براى ضبط آيات قرآن بود و آنان را قاريان قرآن ميگفتند كه پيوسته مورد استفادهء مسلمانان در قرائت قرآن بودند . مرتبهء دوم - پس از رحلت پيامبر عاليقدر اسلام ، تمام قرآن به صورت نوشتههائى در اختيار مسلمانان بود و هر كس مقدارى از سورههاى قرآن را پيش خود داشت و از هر سوره نسخههاى بسيار موجود بود و اين نوشته ها با اهتمام و كوشش فراوان