حسن بيگلرى

33

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

كارهاى خوب و بر پا داشتن نماز و دادن زكات را بايشان وحى نموديم يعنى خبر داديم و آنان عبادت كنندهء ما بودند ) توضيح آنكه وحى نبوت و رسالت كه در مادهء ذكر شده وحى است كه از طرف پروردگار بر پيامبران و سفراى الهى فرستاده ميشده و با ساير اقسام وحى تفاوت كلى دارد و توجيه و حقيقت آن از مسائلى است كه علم بشر نتوانسته به آن جواب صريح و روشن بدهد همينقدر ميتوان گفت كه وحى نبوت و رسالت يك رابطهء مستقيم بين خالق و مخلوق بوده و ارتباط خاصى است كه پيغمبران با مبداء آفرينش پيدا ميكردند و حقايق را از مبداء بزرگ دريافت ميداشتند . اما وحى الهام بزنبور عسل و غير ذوى العقول كه در مادهء ( 2 ) بيان شده بمعنى ايجاد غرائز درونى است كه دست قدرت پروردگار در نهاد موجودات قرار داده و ميتوان آن را وحى تكوينى ناميد و وحى بمادر حضرت موسى ( ع ) هم الهامى است كه بوسيلهء آن براى آدمى يقين حاصل مىشود و به طرف مطلوب ميرود . فرق ميان الهام و وحى را چنين گفته‌اند : الهام يك رمز قلبى و احساس درونى است كه در دل مردمان نيك سرشت اثر مستقيم دارد و بدون آنكه بدانند از كجا - آمده بدان يقين حاصل ميكنند لكن وحى نبوت و رسالت يك اثر غيبى است كه در دل وارد مىشود با يقين باينكه از كجا آمده خواه با شنيدن صدا و يا بدون آن باشد و خواه با ديدن فرشته يا بدون رؤيت آن صورت گيرد . وحى نبوت و رسالت چندين نوع بشرح زير است : الف - پروردگار عالم گاهى بيواسطه به دلها وحى ميفرستد . ب - زمانى وحى در عالم خواب است . ج - گاهى خداوند متعال منويّات و كلام خود را بوسيلهء فرشتهء حامل وحى - نازل مىكند . د - زمانى بر لوح نوشته مىشود .