حسن بيگلرى
278
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
اقسام قرائت قرآن قرآن كريم بسه طريق قرائت مىشود : تحدير - تحقيق - تدوير 1 - قرائت با تحدير : حدر ( بفتح اول و سكون دوم ) يعنى سرعت و شتافتن و قرائت با تحدير عبارتست از ادراج « 1 » و سرعت در قرائت ، با تخفيف و تسهيل همزه و ادغام كبير و اختلاس ( ربودن ثلث حركت كسره و ضمه در حال وصل ) و قصر مد منفصل كه اين قسم خواندن ، طريقهء ابن كثير و ابو عمرو و قالون راوى نافع و هشام راوى ابن عامر و ابو جعفر و يعقوب است . قرائت با تحدير به جهت تكثير و درك حسنات و فيوضات كلام حق جلّ و علا براى اشخاص عالم بعلم تجويد ، مطلوب و مفيد است . 2 - قرائت با تحقيق : عبارتست از ادا كردن حق هر يك از حروف تهجى از حيث مخرج و رعايت صفات مخصوصه و حركات و تشديد و تحقيق همزه و امتياز و تفكيك حروف و كلمات از يكديگر « بدون ادغام كبير و اختلاس حركت و قصر مد منفصل » و ملاحظهء محل وقف و با تأنّى و شمرده خواندن كه طريقهء حمزه و كسائى و ورش راوى نافع و هشام و ابن ذكوان راويان ابن عامر و حفص راوى عاصم و اعشى از ابو بكر است كه بسيار مستحسن بوده و بويژه براى نو آموزان و متعلّمان مناسب است و از نظر تدبّر و انديشهء در آيات الهى نيز نافعتر مىباشد . بقسمى كه در كتابهاى « الاتقان فى علوم القرآن » و « النشر فى القرائات العشر » تصريح شده قرائت با تحقيق براى تعليم و تمرين تلاوت مىباشد كه نوعى از ترتيل است و ترتيل براى تدبّر و تفكّر و استنباط است پس هر تحقيق ترتيل است و هر ترتيلى تحقيق نميباشد . 3 - قرائت با تدوير : حد فاصل و برزخ ميان قرائت با تحدير و تحقيق است كه مورد توجه اكثر قراء مىباشد .
--> ( 1 ) - داخل كردن كلمه در كلمهء ما بعد .