حسن بيگلرى

210

سر البيان في علم القرآن ( فارسى )

صلهء ميمى هر گاه ما قبل ميم جمع ، مضموم و ما بعدش متحرك باشد در حال وصل ، حرف « واو » و اگر ما قبلش مكسور باشد ، حرف « ياء » لفظا بدان ملحق سازند و آن را صلهء ميمى گويند كه در اختلاف قرائات به كار ميرود مانند : عليكم - عليهم كه عليكمو - عليهمي خوانده مىشود ليكن اولى حفظ رسم الخط قرآن است . حفص راوى عاصم فقط در كلماتيكه بعد از ميم جمع ، هاء ضمير باشد صله داده يعنى باشباع خوانده . مانند : أسقيناكمه - قدّمتمه - سمعتمه - سئلتمه - رأيتمه - كه فَأَسْقَيْناكُمُوهُ - قَدَّمْتُمُوهُ - سَمِعْتُمُوهُ - سَأَلْتُمُوهُ - رَأَيْتُمُوهُ خوانده و در رسم الخط قرآن نيز با « واو » نگاشته شده است . حمزه و خلف و يعقوب و اعمش كلمات زير و نظائر آن را بنا بر اصل كه ضمير متصل ( هم ) است در حال وقف و وصل هر يك در مواضعى و يا چند نفر از آنان متفقا و عاصم در موارد اندكى ، بضم هاء و سكون ميم قرائت كرده‌اند : إِلَيْهِمْ ( إليهم ) - فِيهِمْ ( فيهم ) - عَلَيْهِمْ ( عليهم ) - مِثْلَيْهِمْ ( مثليهم ) - أَهْلِيهِمْ ( أهليهم ) - بِأَيْدِيهِمْ ( بأيديهم ) - لَدَيْهِمْ ( لديهم ) - يُوَفِّيهِمُ ( يوفّيهم ) - مِنْ تَحْتِهِمْ ( من تحتهم ) - نُرِيهِمْ ( نريهم ) . ابن كثير و كسائى و دورى كلمات نامبردهء بالا و امثال آن را در بعضى مواضع برابر رسم الخط قرآن بكسر هاء و سكون ميم مانند « إليهم » و در برخى مواضع بضم هاء و سكون ميم مانند « يوفّيهم » تلاوت كرده‌اند . عبد الرحمن بن هرمز اعرج كلمات فوق و نظائر آن را در مواضعى هنگام وصل ، بكسر هاء و ضم ميم مانند « عليهم » خوانده .