حسن بيگلرى
196
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
9 - صاد مانند : يَنْصُرُ - مِنْ صَلْصالٍ - رِيحاً صَرْصَراً 10 - ضاد مانند : مَنْضُودٍ - مَنْ ضَلَّ - مُسْفِرَةٌ ضاحِكَةٌ 11 - طاء مانند : وَ انْطَلَقَ - مِنْ طِينٍ - صَعِيداً طَيِّباً 12 - ظاء مانند : انْظُرْ - إِنْ ظَنَّا - ظِلًّا ظَلِيلًا 13 - فاء مانند : أَنْفُسَهُمْ - مِنْ فَضْلِهِ - خالِداً فِيها 14 - قاف مانند : يُنْقِذُونِ - مِنْ قَرارٍ - سَمِيعٌ قَرِيبٌ 15 - كاف مانند : مِنْكُمْ - مِنْ كِتابٍ - كِتابٌ كَرِيمٌ تبصره - در جملهء كُنْ فَيَكُونُ بعضى نون ساكنه را اظهار كردهاند زيرا فعل امر از طرف حق است و جملهء جزائيه فَيَكُونُ بعنوان مطاوعه ( قبول كردن فعل امر ما قبل ) مىباشد و برخى به پيروى از دستور كلى ، اخفاء مينمايند كه بهتر اظهار آنست . احكام ميم ساكنه ميم ساكنه نزد الفباى زبان عرب سه حكم دارد : 1 - ادغام باغنّه 2 - اخفاى باغنّه 3 - اظهار . 1 - ادغام باغنه : هر گاه بعد از ميم ساكنه ، ميم ديگرى قرار گيرد اعم از اينكه در يك يا دو كلمه باشند باتفاق تمام قراء ، اوّلى در دوّمى ادغام مىشود ( ادغام مثلين و باغنّه است ) مانند : لَمًّا - يعمره - أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ - عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَةٌ . 2 - اخفاى باغنه : چنانچه ميم ساكنه ، قبل از حرف باء واقع شود اخفاى باغنّه ميگردد و اظهار آن نيز جايز است و بنا بطريقهء ابو عمرو بصرى و عثمان بن سعيد دانى و صاحبان شاطبيه و جواهر القرآن بهتر اخفاى باغنّه است زيرا با اينكه هر دو از حروف شفهى و قريب المخرج هستند ليكن در بعضى صفات مختلفند يعنى ميم ساكنه صفت غنّه و حرف باء صفات شدت و قلقله دارد و اظهار دو حرف متوالى