ادغام صغير آنست كه مدغم ساكن و مدغم فيه متحرك باشد كه در اين صورت اوّلى را در دوّمى ادغام نمايند مانند : فَاضْرِبْ بِهِ كه « فاضربّه » تلفظ مىشود . تبصرهء 1 - هر گاه حرف اول ، متحرك و دوم ساكن باشد ادغام ممتنع است مانند مددت ( كمك كردى ) كه دو حرف دال در يكديگر ادغام نميشوند . تبصرهء 2 - در حروف مد مطلقا ادغام جايز نيست زيرا مد ، كشيدن صوت و بمنزلهء حركت است و با ادغام كه شدّت اتصال است منافات دارد مانند : قالُوا وَجَدْنا - فِي يُوسُفَ كه دو حرف « واو - ياء » در يكديگر ادغام نميشوند ليكن ادغام مثلين در حروف لين به جهت اينكه حركت ما قبل آن ، از جنس خودش نميباشد نيكو و صحيح است مانند : ثُمَّ اتَّقَوْا وَ آمَنُوا ( سپس پرهيز كردند و گرويدند ) - آوَوْا وَ نَصَرُوا ( جاى دادند و يارى كردند ) - أَوْ وَزَنُوهُمْ ( يا آنها را به وزن دهند ) اقسام ادغام صغير ادغام صغير بر سه قسم است : متماثل - متجانس - متقارب 1 - ادغام حروف متماثل : هر گاه دو حرف متماثل ( مانند هم ) پهلوى هم قرار گيرند اعم از آنكه در يك يا دو كلمه باشند ادغام آنها باتفاق جميع قراء لازم است و آن را ادغام متماثلين نامند مثال : وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ ( و بايد ميان شما نويسنده‌اى بنويسد ) - قد دخل ( بتحقيق داخل شد ) - ما لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ ( آنچه نتوانستى بر آن ) - يُدْرِكْكُمُ ( شما را در مييابد ) - قُلْ لَهُمْ ( براى آنان بگو ) - إِلَيْكُمْ مُرْسَلُونَ ( فرستاده شدگان بسوى شما ) - من ناره ( از آتش آن ) - عَصَوْا وَ كانُوا ( نافرمانى كردند و بودند ) . 2 - ادغام حروف متجانس : هر گاه دو حرف متجانس يعنى متحد در مخرج