محمد كريم الكواز ( مترجم : سيد حسين سيدى )
19
الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى )
آيات تحدّى بيانگر قدرت خداوند هستند و اشاره به اين نكته دارند كه فرجام كار مخالفان خسران است . مىفرمايد : « يا گويند آن را از خود بربافته است . حق اين است كه ايمان نمىورزند . پس اگر راستگو هستند سخنى مانند آن بياورند » « 1 » . يا مىفرمايد : « بگو اگر جن و انس گرد آيند كه نظير اين قرآن را بياورند ولو بعضى از آنان پشتيبان بعضى ديگر باشند ، نمىتوانند نظير آن را بياورند . . . » « 2 » نيز در آيات زير چنين مىفرمايد : « يا مىگويند آن [ قرآن ] را برساخته است . بگو اگر راست مىگوييد ده سورهء برساخته همانند آن بياوريد و هركس را كه مىتوانيد در برابر خداوند به يارى بخوانيد . » « 3 » « و اگر از آنچه بر بندهء خويش فروفرستادهايم شك داريد ، اگر راست مىگوييد سورهاى همانند آن بياوريد و از ياورانتان در برابر خداوند يارى بخواهيد . ولى اگر چنين نكرديد - كه هرگز نخواهيد كرد - از آتشى كه هيزم آن انسان و سنگهاست و براى كافران آماده شده است بترسيد . » « 4 » حكمت خداوند در تحدى مخالفان داراى مراتب بوده است : سخنى مثل آن ، مثل اين قرآن ، ده سوره مثل آن و يك سوره مثل آن . اين نهايت تحدّى و گرفتن بهانه از دست آنان است . در عبارت « فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ » « 5 » دو دليل بر اثبات نبوت است : 1 . معجزه بودن مورد تحدّى ، 2 . خبر غيبى از اينكه هرگز توان آن را ندارند . « 6 » اما دربارهء معارض نداشتن : اگر معجزه از امور نزديك و مشابه آن سالم بماند ، اعجاز بر آن جايز است . خداوند قرآن را از اين امور حفظ نموده است . تاريخ از كسانى ياد مىكند كه پنداشتند مىتوانند به معارضه با آن بپردازند . برخى ادعاى پيامبرى كردند و آنچه را كه القا مىنمودند قرآن ناميدند تا ادعايشان بىدليل و
--> ( 1 ) طور : 33 و 34 . الكشّاف ، ج 4 ، ص 25 . ( 2 ) إسراء ، 88 . الكشاف ، ج 2 ، ص 465 . ( 3 ) هود : 13 . ( 4 ) بقره : 23 و 24 . ( 5 ) همان : 24 . ( 6 ) الكشّاف ، ج 1 ، ص 247 .