محمد كريم الكواز ( مترجم : سيد حسين سيدى )

15

الأسلوب في الإعجاز البلاغي للقرآن الكريم ( سبك شناسى اعجاز بلاغى قرآن ) ( فارسى )

است . به مفهوم سبك از نظر معاصران پرداختيم تا بين ميراث عربى و پژوهش‌هاى مدرن پيوند زنيم . آنگاه به مؤلفه‌هاى بلاغت عربى پرداختيم و اين‌كه اصول پژوهش بلاغى بر سه موضوع خبر و انشا ، حقيقت و مجاز ، لفظ و معنا بنا شده است . در اين زمينه كوشيديم تا رابطهء بين سبك و معنا و أشكال اين رابطه را در علوم بلاغى تبيين نماييم . اين بخش را با مقايسه بين بلاغت و سبك‌شناسى براى بيان گونه‌هاى تطابق و اختلاف به پايان برده‌ايم . بخش دوم دربارهء رويكردهاى پژوهش در سبك قرآنى است كه تقسيم‌بندى دانشمندان حوزهء اعجاز بلاغى است . اين رويكردها به چهار قسم تقسيم شده است : زيباشناختى ، زبان‌شناختى ، هنرى ، و عقلى . صبغهء غالب اين بخش توصيف تاريخى براى تبيين تلاش هر حوزه است كه دستاورد مشاركت هريك در كشف موارد برترى در سبك قرآن كريم مشخّص خواهد شد . بخش سوم بررسى هنرى است كه در آن به روش پژوهش مدرن تكيه كرديم و به مسائلى عنايت دارد كه به تبيين علل تمايز سبك مىپردازد . اين مسائل عبارتند از : گزينش واژگان ، نظم ، آوا ، گسترش ، و تصوير . منابعى كه از آنها استفاده شده فراوان است ولى مىتوان آنها را به شكل زير تقسيم‌بندى نمود : 1 . تفسير قرآن كريم . بيشترين مراجعه به كشّاف زمخشرى بوده است ، چون به جنبهء بلاغى تفسير مىپردازد . از معانى القرآن فرّاء و اخفش نيز استفاده كرده‌ايم . 2 . كتابهاى اعجاز بلاغى از رمّانى ، خطّابى ، باقلانى ، جرجانى ، رافعى و ديگران . اينها آثار اصيلى در پژوهش بلاغت اعجازآميز قرآن به‌شمار مىآيند كه مطالب مفيد و متنوع در آنها وجود دارد و در عين حال ، نمايانگر ديدگاه‌هاى مختلف مىباشند . 3 . كتابهاى علوم قرآنى كه شامل فصل‌هاى ويژهء اعجاز هستند و به جنبه‌هاى فراوانى از اعجاز ، و در رأس آنها اعجاز بلاغى ، مىپردازند . نويسندگان اين آثار از كتابهاى اعجاز بلاغى فراوان نقل كرده‌اند . از جملهء اين آثار الفوائد المشوق از ابن قيم