پس از شيخ دست به تأليف كتاب بزرگ و گرانمايهء تفسير مجمع البيان زد . 22 وى در پيشينهء گيراى خويش ، با قلمى شيوا و بيانى رسا ، به وصف تبيان مىپردازد . صاحب مجمع ، نخست به پيشتازى و بىهمتايى تبيان اعتراف نموده و آن را قبسگاه پرتو حق و در بردارندهء معانى و اسرار نوين ، برخوانده و آنگاه تبيان را الگو و قدوهء خويش معرفى مىكند . اكنون به خاطر اهميت مطالب شيخ طبرسى - اعلى اللّه مقامه - درباره تبيان ، عينا عبارات وى را مىآوريم : « دانشمندان اماميه - رضوان اللّه عليهم - تا عصر شيخ ، جز جمع و نقل پاره‌اى از روايات تفسيرى ، كتاب گسترده‌اى در تفسير و بسط معانى و شرح مقاصد و اسرار آن ، تأليف ننمودند تا اينكه شيخ اجل « ابو جعفر محمد بن حسن طوسى » - قدس اللّه روحه - كتاب گرانقدر تبيان را تأليف كرد كتابى كه از آن پرتو حقيقت متجلى است و شيوايى و منطق صدق و راستى ، بر سيماى آن ظاهر و در بردارنده معانى بلند و اسرار بديع است ، دامنه الفاظ و لغات آن بسيار گسترده است . او در بعد بسط مباحث صرفا به تدوين و نيكونگارى بسنده نكرد بلكه به تفسير و تبيين و تحقيق يكايك آنها پرداخت . اين تفسير الگويى است كه من از انوارش تابناك شدم . قدم بر جاى پاى مفسر آن نهادم و . . . » شيخ طبرسى در پايان گفتهء خويش دربارهء تبيان ، به خلط پاره‌اى از مباحث ، مانند اعراب و مهذّب و مرتّب نبودن آنها ، زبان به ايراد گشوده است . محدّث قمّى - عليه الرحمه - نيز تبيان را تفسيرى بىمانند ، توصيف نموده و مىگويد 23 : « در تفسير ، كتاب تبيان را نگاشت كتابى كه جامع علوم قرآن و در نوع خود بىنظير و گرانقدر است . » همچنين صاحب روضات در مقام تعظيم تبيان مىگويد 24 : « اين اثر ارزشمند ، وراى آن چيزى است كه دربارهء آن گفته‌اند يا ما مىگوييم زيرا معانى زيباى هر لفظى را داراست و بسيار فراگير است به ويژه احاديث نبوى نايابى در آن وجود دارد . »