( * ) نسخه‌هاى تبيان اندكى پيش بيان داشتيم كه با توجه به قرائن و شواهد ياد شده ، كار تفسير و نگارش تبيان ، در سالهاى پايانى اقامت شيخ در بغداد انجام پذيرفته است . ليكن ، چرا نسخه‌هاى تبيان در يك جا جمع نبوده تا همانند ديگر تفاسير ، از همان آغاز مورد بهره‌ورى همگان قرار گيرد ؟ به نظر بنده ، با توجه به رخدادهاى پياپى و حوادث ناگوارى ، همچون آتش‌سوزى منزل و كتابخانهء شيخ و هجرت اضطرارى وى به نجف ، احتمال اينكه پاره‌اى از نسخه‌هاى اصلى آن طعمه شعله‌هاى آتش شده باشد بسيار است و از آنجا كه شيوهء متداول و رايج تدريس آن زمان بيشتر به صورت املاء و قرائت بوده ، از اينرو ، نسخه‌هاى موجود نزد شاگردان وى ، بر شيخ و پسرش ابو على ، قرائت و تأييد شده است . يك نسخه از تفسير تبيان كه از آيهء 121 سورهء آل عمران تا آيهء 50 سورهء مائده را ، در بر دارد ، در كتابخانه عمومى حضرت آية اللّه العظمى نجفى مرعشى ( قدس سره ) ، با شماره مسلسل ( 83 ) نگهدارى مىشود . در صفحه اول آن آمده است 5 : « الجزء الثالث من كتاب التبيان فى تفسير القرآن ، تصنيف سيدنا الشيخ الجليل . . . ابو جعفر محمد بن الحسن الطوسى . . . نظر فى هذا الكتاب الشيخ الطوسى ادام اللّه ظلّه ، قرأ على الشيخ ابو الوفاء عبد الجبار . . . و على الشيخ ابو على الطوسى . . . » ذيل آن امضا و اجازهء خود شيخ است كه فرموده‌اند : « قرأ على ولدى [ كه احتمالا قارى ] ابو القاسم على بن عبد الجبار [ باشد ] . » 6 بنابراين ، نسخه‌هاى خطى تبيان از همان آغاز به صورت منظم و يك جا موجود نبوده و هر نسخه آن ، در جايى نگهدارى مىشده است . به همين علت است كه تا نيم قرن گذشته ، اثرى از آن در كتابخانه‌ها به چشم نمىخورد . مرحوم آقا بزرگ تهرانى در مجموعه شريف الذريعه درباره نسخه‌هاى تبيان مىفرمايد 6 :