مؤلف فرزانهء آن نيز از چهره‌هاى برجستهء تشيع و اسلام ناب است ، سزاوار تحقيق و شناسايى يافتم . بايد اعتراف نمود كه روش نوين معرفى تفاسير بزرگ خاصه و عامه ، پيشتر ، دربارهء تفاسيرى چون ، كشّاف زمخشرى ، تهذيب حاكم جشمى ، روح المعانى آلوسى ، مفاتيح الغيب فخر رازى ، جامع البيان طبرى ، و اخيرا در مورد تفسير گران سنگ الميزان علّامه طباطبائى - رضوان اللّه عليه - در قاهره ، انجام گرفته و اينجانب تصميم گرفتم تا با بهره‌گيرى از منابع گسترده و دسترس ، روش تفسيرى ( التبيان فى تفسير القرآن ) از شيخ الطائفه ابو جعفر طوسى را ، معرّفى نمايم . آنچه بيشتر توجه مرا در اين تفسير ارزنده ، به خود معطوف داشت ؛ ويژگيهاى آن ، در زمينه‌هاى متعدد شكلى و موضوعى است ، روش تنظيم و طرح مباحث علوم قرآنى ، مانند قرائت ، اعراب ، اسباب النزول در بعد شكلى آن ، و احراز جايگاه ويژه در مباحث كلامى در بعد موضوعى آن ، دو محور كلى در اين تفسير بزرگ را تشكيل مىدهد . آشنايى اجمالى با شرايط اجتماعى ، فكرى ، سياسى قرن چهارم و پنجم ، و موقعيت مذاهب كلامى ، انگيزهء مفسر را در بر گرفتن چنين روشى - روش تفسير كلامى ، كه در آينده توضيح خواهيم داد - به خوبى روشن مىسازد . اين تفسير ، نه چون تفسير مفاتيح الغيب فخر رازى است كه در طرح مباحث كلامى افراط نموده و انتقاد و خرده‌گيرى بسيارى را متوجه خود ساخته ، و نه چون تفاسير لغوى و ادبى و نقلى صرف است كه متعرض ديگر علوم قرآنى نشده ، و هر كدام تنها يك بعد را بها داده‌اند ؛ بلكه گستردگى آن در علوم قرآنى و نيز شاخصهاى كلامى آن ، چهرهء تبيان را از ديگر تفاسير ممتاز ساخته است . مطابق دو محور ياد شد كه مفسر گرانقدر نيز ، در مقدّمهء تبيان بدان تصريح نموده است ، ما نيز ، بر اساس بحث خويش را در دو محور كلى : شكلى و موضوعى ، تقسيم مىنماييم . اين بحث از يك مقدمه و چهار بخش و هر بخش از چند فصل تشكيل شده است .