1 - جهر در لغت ، به معناى بلندى آواز است و در اصطلاح ، عبارت از بلندى صداى حرف هنگام خروج همراه با حبس شدن نفس مىباشد . توضيح : براى اينكه درك صحيح و محسوسى از اين صفت داشته باشيم هريك از حروف ( هجده‌گانه ) مجهوره را ساكن نموده ، سپس انگشت خود را روى برآمدگى گلو مىگذاريم كه در اين صورت ايجاد صدا و ارتعاش تارهاى صوتى در حنجره را احساس مىكنيم . حروف مجهوره عبارت‌اند از : أ - ب - ج - د - ذ - ر - ز - ض - ط - ظ - ع - غ - ق - ل - م - ن - و - ى . 2 - همس در لغت ، به معناى پست شدن و آهستگى و در تجويد ، عبارت است از عدم ارتعاش تارهاى صوتى در حنجره به هنگام خروج حروف مهموسه كه تعداد آنها ده حرف است و در اين عبارت جمع شده‌اند : « فحثّه شخص سكت » « 1 » . در هنگام اداى اين حروف نفس حبس نمىشود . در اين حروف بر خلاف حروف مجهوره ، اگر انگشت را روى برآمدگى گلو بگذاريم و يكايك حروف مهموسه را ادا كنيم احساس خواهيم نمود كه در زمان خروج حروف مذكور از مخرج ، تارهاى صوتى تحريك نشده ، صداى بلند و آشكار ايجاد نمىشود . حروف مهموسه ( ف - ح - ث - ه - ش - خ - ص - س - ك - ت ) را با دقت و رعايت صفت همس تلفظ كنيد .

--> ( 1 ) - ترجمه : شخصى كه ساكت است او را ترغيب نمود .