باب دوم : مخارج حروف بحث مخارج و صفات حروف يكى از مباحث بسيار مهم و مفصّل علم تجويد است و به همين دليل ، معمولا در آغاز كتب تجويد به اين بخش پرداخته مىشود . با توجّه به اينكه گفتار يكى از خصوصيات بارز انسان و وسيله‌اى براى تبادل افكار و برآورده كردن نيازها و خواسته‌هاى زندگى اوست و به عنوان نعمت بزرگ و منحصر به فرد انسان از جانب خداوند متعال به وى اعطا گرديده است طرز گفتار و به عبارت ديگر ، استفادهء بهينه از اندامهاى گفتارى و صوتى كه عطيه‌اى الهى مىباشد نقش عمده و ارزنده‌اى در بر طرف كردن نيازها و به دست‌آوردن خواسته‌هاى مهم و اساسى ما دارد . بر اين اساس ، لازم است قبل از بيان مخارج و صفات حروف ، دربارهء اين اندامها آشنايى مختصرى حاصل شود تا در خواندن كلمات و آيات كلام خداوند ( قرآن ) به طور شايسته از آنها استفاده به عمل آيد . اندامهاى صوتى عضلات و اندامهاى توليدكننده صوت كه در ايجاد حروف نقش اوليه را ايفا مىكنند عبارت‌اند از : ريه‌ها ( شش‌ها ) ، حجاب حاجز ، قفسه سينه ، ناى ، نايچه‌ها ، حنجره ، تارهاى