وقف بر أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ ( مطفّفين / 4 ) و ابتدا از لِيَوْمٍ عَظِيمٍ . ولى اگر ابتدا از آيهء بعدى موجب فساد در معنا شود بر قارى واجب است برگردد و آن را به مابعدش وصل كند . همانند مثال آخر در ديدگاه اول . امّا اگر وقف در پايان آيه معناى فاسدى را برساند مثل وقف در فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ در اين صورت وقف جايز نيست بلكه بايد آيه را به آيهء بعدى الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ . . . وصل كرد . ديدگاه سوم : طرفداران اين نظر در پايان آيات عمل سكت را جايز مىدانند كه اين نظر سست و ضعيف است و سند و دليلى محكم براى آن نداريم . ديدگاه چهارم : حكم وقف در پايان آيات مثل حكم وقف در كلماتى است كه در اثنا و اواسط آيات مىآيند . اگر بين كلمه و جملهء موقوف عليه و كلمه يا جملهء بعدى ارتباط لفظى يا معنايى برقرار باشد وقف جايز نيست و بايد رعايت لفظ و معنا را كرد . امّا در صورتى كه رابطهء لفظى يا معنايى بين آنها نباشد وقف كردن جايز است . اين ديدگاه را مىتوان از ديدگاههاى ديگر بهتر دانست كه شيخ خليل الحصرى و اكثريت صاحب‌نظران آن را پذيرفته‌اند « 1 » . علماى تجويد از آغاز تاكنون كتابها و آثار زيادى به زبانهاى عربى و فارسى در اين موضوع نوشته‌اند . برخى ديگر از دانشمندان علائمى را براى افراد مبتدى وضع كرده‌اند تا موقع قرائت قرآن براى انتخاب مكانهاى وقف از اين علائم و رموز استفاده كنند . شيخ عبد اللّه سجاوندى يكى از بزرگانى است كه چند علامت را مشخص كرده كه عبارت‌اند از : م - ط - ج - ز - ص - لا . هر كدام از اين حروف معنا و مفهومى دارد كه شرح آن بعدا خواهد آمد . برخى علما وقف را به چهار دسته تام ، كافى ، حسن و قبيح تقسيم كرده‌اند كه در رأس اين دسته دو علامه بزرگ حافظ ابو عمرو الدّانى ( متوفى 444 ق ) و محقق مدقق ابن الجزرى ( متوفى 833 ق ) قرار دارند « 2 » .

--> ( 1 ) - معالم الاهتداء ، ص 101 ( 2 ) - معالم الاهتداء ، ص 32