محمد بن محمد الدمشقي ( ابن الجزري ) ( مترجم : علامى و سفيدرو )

23

التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى )

علماى پيش از خود استناد جويد ، امّا فقط به موارد اندكى از منابع اشاره كرده كه كافى نيست ؛ زيرا كسى كه با كتاب « الرعاية » ، « جمال القرّاء » و « التحديد » آشنايى ندارد ، نمىتواند دريابد كه مؤلف به چه ميزان از اين منابع استفاده كرده است . ديگر اين كه مؤلف در كتاب خود هنگام نقل آيات قسمتى از آيه را آورده و بقيه آن را نياورده است كه به معناى آيه ضرر مىرساند . البته از آن جا كه تعداد آيات در كتاب خيلى زياد است مىتوانيم اين اشكال را ناديده بگيريم ، ولى در عين حال از اين موارد نمىتوان گذشت : « ذلّلنا » به جاى « ذلّلناها » ، « قسطاس » به جاى « القسطاس » و « دنيا » به جاى « الدنيا » . . . از نظر علمى نيز اشكال‌هايى در آن به چشم مىخورد ؛ مانند عدم جواز تفخيم « الف » بعد از « خاء » كه آن را در « النشر » جايز دانسته است . همچنين آياتى را كه در آن ضاد يا ظاء آمده است دقيقا شمارش نكرده است ، گرچه بعضى نيز در اين شمارش ناقص از او پيروى كرده‌اند . البته بيان اين موارد از ارزش كتاب نمىكاهد و فقط به دليل رعايت انصاف متذكر آنها شدم . نسخه‌هاى خطى اين كتاب و روش تحقيق نسخه‌هاى خطى زياد و پراكنده‌اى از التمهيد در شمارى از كتابخانه‌ها وجود دارد . علاوه بر نسخهء چاپى آن ، به سه نسخهء خطى دست يافتم كه دربارهء هر كدام به تفصيل سخن خواهم گفت . نسخهء اوّل تصويرى است از نسخهء موجود در كتابخانه چستربيتى دوبلين در ايرلند ، و آن در مجموعه‌اى به شمارهء 3653 و در 55 صفحه است . اين نسخه را عبد الله بن محمد