محمد بن محمد الدمشقي ( ابن الجزري ) ( مترجم : علامى و سفيدرو )

19

التمهيد في علم التجويد ( در آمدى بر علم تجويد ) ( فارسى )

بود » « 1 » . و « النواجى » در مدح او چنين سروده است : أيا شمس علم بالقراءات اشرقت * و حقّك قد منّ الاله على مصر و ها هى بالتّقريب منك تضوّعت * عبيرا ، و أضحت و هى طيّبة النّشر « 2 » كتابهاى ابن جزرى ابن جزرى كتاب‌هاى مفيد زيادى تأليف كرده كه شهرهء آفاق شده‌اند و از آن زمان تاكنون دانشمندان از آن كتاب‌ها استفاده مىكنند . كتاب‌هاى چاپ شده او عبارتند از : « النشر فى القرائات العشر » ؛ سيوطى دربارهء اين كتاب مىگويد : « مانند اين كتاب تأليف نشده است » « 3 » . « غاية النهاية فى طبقات القراء » و نيز « تحبير التيسير » ، « طيبة النشر » ، « تقريب النشر » ، « المقدمة فيما يجب على القارى ان يعلمه » و « منجد المقرئين » . تمامى اين كتاب‌ها چاپ شده و در دسترس علاقه‌مندان است . از جمله تأليفات ابن جزرى ، كتاب « التمهيد » است كه در آغاز زندگى علمى خود تأليف كرده است . او مىگويد : اين كتاب را در سال 769 ( ه . ق ) نگاشته است و سخاوى دربارهء « التمهيد فى علم التجويد » و « تحبير التيسير » مىگويد : اين دو كتاب را در هفده سالگى تأليف كرده است « 4 » . ابن جزرى در دو كتاب خود « النشر » و « غاية النهاية » مطالب را به « التمهيد » ارجاع داده است « 5 » .

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . الضوء اللامع ، ج 9 ، ص 260 . اى خورشيدى كه علم قرائت از آن درخشيد ، به جان تو ، خداوند بر اين شهر منت نهاد . اين شهر به سبب نزديكى تو خوش بو شد و خوش نام و مشهور گشت . ( 3 ) . طبقات الحفاظ ، ص 544 . ( 4 ) . ر . ك : صفحهء آخر نسخه‌هاى اصلّى كتاب ؛ النشر ، ج 1 ، ص 210 . ( 5 ) . غاية النهاية ، ج 1 ، ص 395 و النشر ، ج 1 ، ص 209 و ج 2 ، ص 26 .