ريچارد بل ( مترجم : بهاء الدين خرمشاهى )
17
در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى )
پيشگفتار طبع ويراسته هنگامى كه پيشنهاد يك طبع ويراسته از « مقدمهء ريچارد بل بر ( ترجمهء ) قرآن » ، براى نخستينبار در گفتوگويى با مدير مركز نشر دانشگاهى ادينبورو [ - ادينبورگ ] به ميان آمد ، انديشهء انجام كارى حفظ نقش و نفوذ علمى آن دانشمند بزرگ ، به نظرم جذاب آمد ، به ويژه آنكه موفقيت شاگردان تئودور نولدكه [ قرآنپژوه و مؤلف تاريخ قرآن به زبان آلمانى ] در بازنگرى و ادامه دادن به پژوهش او به من قوت قلب مىداد . ريچارد بل استاد گرانقدر من بود كه من اغلب مطالعات و تحقيقات عربىام را با ارشاد او انجام دادهام و همو بود كه مرا در تدارك و تدوين پاياننامهام كه سرانجام با نام اختيار و تقدير در صدر اسلام ( Free Will and Predestination in Early Islam ) انتشار يافت راهنمايى كرد . در يك دو نكته هست كه من نمىتوانم نظريههاى او را دربارهء قرآن بپذيرم و آنها را در مقالهاى تحت عنوان « تاريخيابى [ جمع و تدوين ] قرآن ، بازنگرى و نقد نظريههاى ريچارد بل » ( در نشريهء انجمن همايونى آسيايى ، 1957 ، 46 - 56 ) بيان كردهام . بالنتيجه به نظرم اين روش بهتر آمد كه همانند فريدريش شوالى F . Schwally رفتار كنم ، يعنى در سراسر اين بازنگرى و بازنگارى به نام خود سخن بگويم [ يعنى راوى « من » باشم ] و به استادم ريچارد بل به صورت سومشخص اشاره كنم ، به ويژه در جاهايى كه با نظر او مخالفت دارم . اين خدمت خالصانه به چنين دانشمندى در واقع مستلزم جدى گرفتن آرا و انديشههاى او و نقادى آزادانه و صريح آنهاست . اميدوارم اين بازنگرى و بازنگارى ، نسل جديد محققان را در شناخت اهميت تجزيه و تحليل سختكوشانهء بل از قرآن كريم يارى برساند . باوجود اينكه [ در سراسر اين كتاب ] من با نام خويش « و به عنوان راوى » سخن مىگويم ، و فقط چند پاراگراف هست كه بدون تغييرات جزئى عينا درج گرديده است ، اما