به مقابلهء وحى پرداخته بود ، اين اختلافات بوجود نمىآمد . اگر چنين كارى براستى تحقق يافته بود هيچيك از تلميذان بدون شك جرأت نمىيافت نظمى را كه استاد برقرار كرده در هم ريزد . از آن به بعد است كه احساس مىشود مشاجراتى كه بعدها دربارهء نظم و ترتيب سوره‌ها پيش آمد تا چه حد بيهوده بوده‌اند . بعضى تلاش مىكنند كه ترتيب موجود در سوره‌هاى قرآن را ، نظمى بدانند كه بوسيلهء خداوند تعيين شده و از راه وحى به پيغمبر ابلاغ گرديده است . عده‌اى ديگر برعكس ، با دلايلى آن را فقط يك كار بشرى مىدانند كه مديون شور تلميذان مستقيم پيغمبر است . « 58 » در اين مصاحف نظم و ترتيب رعايت نشده بود . در ابن مسعود برخى از سوره‌ها وجود ندارد . در صورتى كه ابى برعكس دو سورهء كوتاهى را بدست مىدهد . 26 كه هر چند امروزه در قرآن موجود نيست ، اما محتواى آنها براى ما محفوظ مانده است . و شايد كه اين دو سوره در مصحف ابو بكر وجود نمىداشته است . اضافه بر آنچه اخبار مىگويند ، هنگامى كه اين مصاحف مرتب

--> ( 58 ) مسلم است كه فكر طبقه‌بندى سوره‌ها بالهام خداوند بر محمد ( ص ) ( ترتيب توقيفى ) ، هدفش تقويت مقام مصحف ابو بكر است كه پايه و اساس مصحف كنونى مىباشد . اين اصل وجود مصحفى را هم بوسيله پيغمبر در زمان حيات قبول مىكند . نظريهء مخالف « ترتيب اجتهادى » كه بوسيلهء امام مالك و قاضى باقلانى و عالم صرف و نحو ابن فارس حمايت مىشود ، دخالت الهام الهى را تنها در نظم آيات كه غير قابل تغييرند مىپذيرد . دربارهء اين مسأله به دو نظريه در اتقان 77 مراجعه كنيد ، و همچنين در ابن ابى داود ص 30 به حديث عجيبى مىرسيم كه نشان مىدهد خليفه عمر خودش محل آيات آخر سورهء 115 9 را معين كرد ، زيرا به عقيدهء او اين آيه‌ها به تنهائى نمىتوانستند تشكيل يك سوره را بدهند . در عين حال ، نظريات رازى ( 7 : 558 و 626 ) دربارهء توالى سوره‌ها در مصحف عثمانى كه جنبهء فوق بشرى دارد ، قابل قبول به نظر نمىرسد .