رژى بلاشر ( مترجم : محمود راميار )
52
در آستانه قرآن ( فارسى )
در واقع جنبهء انفرادى داشته ولى خود قابل بحث است . « 32 » آنجا كه مىگويد قرآن به صورت يك مجموعه جمع نشد مگر در عصر خليفهء دوم . براى جمع و تلفيق اين دو نظر ، تلاشى به عمل آمده است . بدين ترتيب كه زيد بر حسب دستور ابو بكر ، وحى را دوباره از روى تكههاى چرم و استخوانهاى كتف و غيره رونويسى كرده ، ولى تمام آن را در عهد عمر نوشته است . « 33 » بر عليه اين روايت مشهور ، ايرادات ديگرى نيز مىتواند اقامه شود : چرا ابو بكر زيد را كه هنوز جوان بود برگزيد و كاتبان ديگر را كه مسنتر از او بودند و صلاحيت و نفوذ بيشترى هم داشتند انتخاب نكرد ؟ چرا فقط زيد را برگزيد و به تشكيل انجمنى با اعضاى متعدد مبادرت نورزيد ؟ آيا اين مطلب صحيح است كه تعداد « قاريانى » كه در جنگ عقرباء كشته شدند به قدرى زياد بود كه براى حفظ قرآن تهديدى شمرده شود ؟ روايت مورد قبول اكثريت جامعهء اسلامى براى ما از رونويسى زيد گفتگو مىكند و حال آنكه در روايت ديگرى ، اين افتخار به ابو بكر مىرسد كه او « از نخستين كسانى است كه قرآن را تدوين نمود » . آيا اين دو روايت با هم متناقض نيستند و اين مسأله خود نگرانىآور نيست ؟ « 34 »
--> ( 32 ) خبر به وسيله ابن سعد 3 ، 1 ، 202 نقل شده ، ولى اين خبر به وسيله خبر ديگرى ( در همين كتاب ص 212 ) تكذيب شده است خبر اخير مىگويد : عمر پيش از اينكه قرآن تدوين شود فوت كرده بود . مراجعه كنيد نولدكه 2 : 15 . ( 33 ) نولدكه 2 : 17 . مراجعه شود . به عبارت ديگر ، آغاز كار زيد در دوران ابو بكر و پايان آن زمان عمر بوده است . اما دو نظر ديگر هم هست و آن نخستين جمعآورى به كلى در زمان ابو بكر و يا در دوران عمر بوده است ( نلدكه 2 : 18 ) م . ( 34 ) ر ك ، نلدكه 2 : 17 - 23 ، همهء اين مخالفتها قابل قبول نيست ، به بحث بعدى