قاريان قرآن ) عمر متوجه اين مطلب گرديد كه قسمتهائى از قرآن كه هنوز به قيد كتابت درنيامده ، ( و مؤمنان چنان نوشته‌اى را ضامن صحت از بر خواندن متن قرآن مىدانستند . چند صفحه پيش ) در معرض خطر نابودى قرار گرفته . عمر اين وحشت خود را با ابو بكر در ميان نهاد و خليفه شخصى از اهالى مدينه را بنام زيد بن ثابت كه بيست سالى بيشتر نداشت مأمور اين كار ساخت . اين كار كاملا عقلانى به نظر مىآمد . زيرا اين جوان كه گويا كتابت سريانى هم مىدانست « كاتب » پيغمبر ( ص ) بود و همه معتقد بودند كه تمام وحى را از حفظ دارد . « 26 » زيد از جسارت نقشهء عمر به هيجان آمده بود ابتدا فرياد كشيد : « چگونه مىتوانم كارى را انجام بدهم كه رسول اللّه انجام نداده است ! . . . معذلك ، ظاهرا سرانجام زيد تسليم اصرار ابو بكر و عمر شده ، بدون اينكه تذكر ندهد : « جابجا كردن يك كوه براى من سنگين‌تر از انجام چنان كارى نبود كه از من تقاضا شد » . ( در اينجا فقط بايد متذكر شويم كه احاديث هيچ كمكى را در اين كار براى زيد ذكر

--> قاهره و 1 : 134 - 135 كلكته ، ابن عساكر 5 : 133 . دربارهء زيد بن ثابت : كبير بخارى 2 : 3471 ، صغير 53 ، المعارف 113 ، الكنى دولابى 1 : 71 ، الذيل - طبرى 116 ، الجرح ابن ابى حاتم 1 ، 2 : 558 ، البدء المقدسى 5 : 116 ، الجمع ابن قيسرانى 142 تاريخ ابن عساكر 5 : 443 ، تلقيح ابن جوزى 73 / 185 199 ، الصفة 1 : 294 ، جامع خوارزمى 2 : 453 ، جامع الاصول ابن اثير 2 : 811 ب ، الكامل 3 : 195 ، اسد الغابه 2 : 221 ، التهذيب نووى 259 ، تجريد ذهبى 1 : 211 ، تذكره 1 : 29 ، دول 1 : 24 ، المرآة يافعى 1 : 121 ، بدايه ابن كثير 8 : 29 ، الغايه جزرى 1 : 296 تهذيب عسقلانى 3 : 399 ، تقريب 133 ، اصابه 3 : 22 ، خلاصه خزرجى 127 ، شذرات ابن عماد 1 : 54 ، الاعلام زركلى 3 : 95 از تفسير ثورى : 267 . در مورد آموختن زبان سريانى و يا عبرى : راميار : تاريخ قرآن : 80 ببعد و ح 96 ص 329 . م . ( 26 ) احاديث جز هفت نفر را ذكر نمىكنند : بخارى در فضائل القرآن ص 8 ، ترجمه 3 : 527 ، سه صورت مختلف از آن را مىدهد . اولا : ابن مسعود - سالم - معاذ بن جبل - ابى : ثانيا : ابى ، معاذ ، زيد بن ثابت ، ابو زيد ، ثالثا ابو الدرداء ، معاذ ، زيد ، ابو زيد . مىتوان از روى شيطنت خاطرنشان ساخت كه يكى از ايشان ، زيد بن ثابت چند قسمت از وحى را نمى - دانسته ، بويژه آخر سورهء 115 - 9 ، نلدكه ، تاريخ قرآن 2 : 14 ، و مراجع آن . اين احاديثى است كه بخارى نقل كرده ولى استقراء احاديث نام بيشترى از حاملان قرآن را در عهد نبى ( ص ) بما رسانده كه در رأس ايشان نام على ( ع ) قرار دارد . اما مسألهء مهم اين است كه شرط تواتر در روايت قرآن آن نيست كه همهء افراد همهء قرآن را از حفظ داشته باشند همين كه همه را همگان دانند كافى است ( راميار : تاريخ قرآن 4 - 61 ) . ضمنا بلاشر در يادداشت 20 نام سعد بن عبيد را هم افزوده بود . نلدكه اين منابع را مىدهد : سنن ترمذى تفسير سورهء توبه 129 ، مبانى برگ 6 آ ، كد . پترمن 2 : 17 ص 302 ، كنز العمال 1 : 4759 ، 4767 . م