رژى بلاشر ( مترجم : محمود راميار )
16
در آستانه قرآن ( فارسى )
متأسفانه از اين خط به صورت عمومى و جارى خود چيزى باقى نمانده و تنها دو كتيبه واقع در دو معبد ، يكى ( يونانى - سريانى - عربى ) در زبد « ناحيهاى در حلب » به تاريخ 512 م . و ديگرى ( يونانى - عربى ) در حرّان « جنوب شرقى دمشق » به تاريخ 568 م . وجود دارد . 1 اين خط بدست سنگتراشان ، كشيده و گوشهدار ترسيم شده و از همه لحاظ با « خط كوفى » كه بعدها در عراق بوجود آمد قابل مقايسه است . البته اين خط داراى « نقص كتابت Defectiva ScriPtio » 2 است .
--> پتر ، نباطو ( يا نبطو ) و اسم عربى آن سلع و عبرى سالع ( تورات ) بوده و خرابه آن حالا در وادى موسى و در كنار شرقى وادى العرابه و جنوب شرقى فلسطين در مملكت اردن هاشمى قرار دارد . روزگارى پترا ميان راه حجاز و شام ، مركز مهم تجارتى شمرده مىشد و مجاورت روميها موجب عمران آن گشت و شايد همان « الرقيم » مذكور در اصحاب كهف قرآن باشد . م ( 1 ) صرفنظر از كتيبههاى يمن ، يكى از كتيبههاى يونانى و نبطى كه در غوافه 70 كيلو - مترى جنوب غربى تبوك كشف شده ، به هر دو زبان است و تاريخ آن به 167 و 169 ميلادى مىرسد . كتيبهء ذونماره در حوران شرقى و جنوب دمشق از سال 328 ميلادى است كه به خط آرامى و زبان عربى است و قديمىتر از آن كتابة ام جمال است از 250 ميلادى . ( رك . تقى - زاده : تاريخ عربستان . دكتر جواد على : تاريخ العرب قبل از اسلام 1 : 189 . بروكلمن : - تاريخ ادب عربى جلد اول ) م . ( 2 ) اينكه نويسنده ، كتاب را از نقص خط عربى شروع مىكند شايد در بادى امر به نظر خوانندهء مسلمان زننده برسد و چنين هم هست . اما از نظر يك خواننده غربى ممكن است اين امر عادى باشد . بحث بر سر گردآورى نخستين نسخهء قرآن مجيد است و به قيد كتابت درآوردن آن ، و طبيعى است كه مسألهء خط و نقص و كمال آن مطرح شود . اما فرق شرقى و غربى ، مؤمن و غير مؤمن در درك اساس مطلب از همين برداشتها مايه مىگيرد . يك غربى ، هر قدر هم كه مطلع باشد و هر اندازه كه در علوم شرقى تخصص داشته باشد باز از درك كنه و حقيقت امور عاجز مىماند .