حميد محمد قاسمى
40
تمثيلات قرآن ( فارسى )
4 ) يا اين عبارت را كه مىگويند : « الدنيا لا تدوم و لا تبقى » دنيا پايدار و برقرار نيست . با اين تعبير مقايسه كن : « هى ظل زائل و عارية تسترد و وديعة تسترجع » دنيا سايهاى است ناپايدار و عاريهاى پس دادنى و امانتى قابل استرداد است . يا با اين سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مقايسه كن كه فرمود : « من فى الدنيا ضيف و ما فى يديه عارية و الضيف مرتحل و العارية مؤدّاة » هر كه در دنيا است حكم مهمان را دارد و آنچه به دست اوست عاريهاى بيش نيست ، مهمان سرانجام خواهد رفت و عاريه هم پس داده خواهد شد . 5 - از تلخى پند كاستن ( پند در پردهء كنايه ) انسانها عموما از تذكّر و نصيحت مستقيم گريزان هستند و حتّى گاه در برابر آن جبهه آرائى مىكنند . قرآن كريم از روى بر تافتن انسانهائى كه آه گرم انبياء در آهن سرد آنها كارساز نبود ، ياد كرده و از جمله از قول حضرت صالح عليه السّلام نقل نموده است كه : وَ نَصَحْتُ لَكُمْ وَ لكِنْ لا تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ « 1 » « همانا من شما را نصيحت نمودم ، ولى ( چه سود كه ) شما خير خواهان را دوست نداريد . » ولى آنچه مىتواند از تلخى پند و اندرزهاى مستقيم بكاهد ، و سبب گردد تا مواعظ و دستورات اخلاقى با لعابى شيرين ، دلپذير كام روح و جان آدمى قرار گيرد ، ارائه آنها در قالب « تمثيل » و « حكايت » است . در آنجا كه نمىتوان مستقيم حرف زد ، و در آنجا كه ظرفيّت يا حساسّيت مخاطب و
--> ( 1 ) . اعراف / 79 .