فرهنگى آنها و يا از جنبه‌هاى ديگر مورد ملاحظه قرار داده و انواع گوناگونى از مثالها را بر شمارده‌اند . « 1 » برخى از محقّقين تمثيل‌ها را از منظرى خاص به دو نوع : « تمثيل بسيط » و « تمثيل مركّب » تقسيم نموده‌اند و گفته‌اند : 1 ) تمثيل بسيط : به معناى تشبيه چيزى است به چيز ديگر ، كه از يك يا چند جهت با آن اشتراك دارد . مانند تمثيل : جهل به تاريكى ، علم به نور ، جاهل به نابينا و عالم به بينا و بصير . يا تمثيل : دلهاى قساوت گرفته به سنگهاى خارا ، و يا تمثيل علمى كه از ناحيه خداوند ارزانى شود به بارانى كه از آسمان نازل شود و تمثيل علما به ستارگان هدايت و مانند آن . 2 ) تمثيل مركّب : آن است كه تنها به صورت يك تمثيل مفرد نيست ، بلكه همچون تابلوئى ، امور متعددى را به ترسيم در مىآورد ، و وجه شبه در اين حالت تنها ميان دو چيز نمىباشد بلكه چند چيز در اين گونه تمثيلات نقش دارند و از مجموع آنهاست كه يك تمثيل مركّب شكل مىپذيرد . مانند تمثيل : انفاقى كه در راه خدا و از روى اخلاص صورت پذيرد ، به دانه‌اى كه از آن هفت خوشه به عمل آيد كه در هر خوشهء آن صد دانه باشد . در اين تمثيل ، انفاق به كاشتن دانه تشبيه شده و اخلاص و نيّت خالصانهء انفاق كننده ، به زمين پاك و مستعد ، و عهده‌دار شدن خداوند به رشد و فزونى آن ، به گياهى مناسب با رشدى فزاينده و

--> ( 1 ) . الامثال فى القرآن الكريم ، محمد جابر الفياض ، ص 93 و 94 . براى توضيحات بيشتر بنگريد به : همان ، ص 93 تا 100 .