عبد الحسين شهيدى صالحى

8

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

114 ه . ق ) و فرزندش ابو عبد الله جعفر الصادق ( ع ) ( 80 - 148 ه . ق ) به اوج عالى شكوفايى رسيد مجاهد مىگفت : افضل العبادة الرأى الحسن . « 1 » تاليفات هر عصر منعكس‌كنندهء جنبش فكرى و بازگوكنندهء شكوه و شكوفائى علمى زمان خود است . استاد عبد الرحمن طاهر السورتى در مقدمه تفسير مجاهد مىنويسد : « . . . فمجاهد فى آثاره التفسيرية سواء كانت مروية و مسموعة أو لغوية و معقولة يختارها برأيه و عقله اذ ليس كل ما يسمعه يرويه بل نرى مجاهدا اكثر التابعين اعمالا بالرأي . . » « 2 » از كاتب اين سطور در اثبات تشيع مجاهد و اعمال به اجتهاد و عقل و مكتب نوين وى در تفسير قرآن مجيد در مجلهء بينات ويژهء پژوهشهاى قرآنى « 3 » مقاله‌اى درج شده است . علاقه‌مندان مىتوانند به آن شماره مراجعه كنند . مشربهاى مختلف و گرايشهاى فكرى بسيار و بهره‌گيرى از عقل و اجتهاد در تفسير آيات نزد شيعيان باعث گرديده تا قرآن‌پژوهان و مفسران شيعه در علوم مختلف قرآن مجيد گوى سبقت را از تمام طوايف اسلامى ربوده و تعداد و كثرت و تنوع تفسيرهاى آنان بر ساير مذاهب اسلامى به صورتى چشم‌گير فزونى يابد و اين اهتمام شيعيان را نسبت به قرآن مجيد منعكس مىدارد ، و اين دلبستگى و كوشش فراوان و همت گماشتن آنان در تفسير و تأويل از همان آغاز نزول وحى بوده زيرا بين خلفاى راشدين ، از امام اول شيعيان حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) بيشتر از همه روايت شده است و قرآن‌پژوهان شيعه از امام خود علوم قرآن مجيد را اخذ نموده‌اند درحالىكه از ابو بكر بسيار اندك روايت شده است و روايات تفسيرى وى متجاوز از ده مورد نمىباشد « 4 » و همچنين از مهم‌ترين عواملى كه باعث فزونى تفسيرهاى شيعه بر اهل سنت مىباشد ، پيروى تشيع از حديث ثقلين است : [ انى تارك فيكم الثقلين احدهما اكبر من الاخر كتاب الله حبل ممدود من السماء الى الارض و عترتى اهل بيتى نبأنى اللطيف الخبير انهما لن يفترقا حتى يردا علىّ الحوض ] به قرآن مجيد و خاندان پيامبر ( ص ) در استنباطات تمسّك جستند از اين‌رو شيعه پس از رحلت رسول الله ( ص ) باب فيض را مسدود نمىداند و دورهء تأسيس آن از عصر ائمه ( ع ) آغاز مىگردد از آن‌جا كه شيعه بر اين باور است

--> ( 1 ) - مجلهء بينات قم شمارهء 14 تابستان 1376 ش ص 38 - 39 . ( 2 ) - مقدمه تفسير مجاهد ج 1 ص 34 بيروت منشورات العلمية . ( 3 ) - مجلهء بينات ، قم شمارهء 14 تابستان 1376 ش ص 30 - 47 . ( 4 ) - بهاء الدين خرمشاهى : دانشنامه قرآن ج 1 ص 655 تهران انتشارات دوستان 1377 ش .