عبد الحسين شهيدى صالحى
72
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
فاتحة الكتاب تا سورهء انعام و جلد دوم از سورهء اعراف تا پايان سورهء كهف به چاپ رسيده سپس مكررا تجديد طبع يافته است . ابو العباس نجاشى ( م 450 ق ) پس از توثيق وى نام تفسير و ساير مؤلفات مفسر را توسط استادش در روايات ابو عبد الله بن شاذان قزوينى به دو واسطه روايت مىكند . شيخ صدوق ( م 381 ق ) و شيخ تلعكبرى ( م 385 ق ) كه از شاگردان فرزند مفسر جعفر عياش هستند به واسطهء فرزند مفسر تفسير وى را روايت مىكنند . از ابن عياشى تفسير ديگرى به نام سجود القرآنكه مربوط به تفسير آيات سجده است روايت گرديده است . منابع : اعيان الشيعة ، 10 / 56 ؛ الاعلام زركلى ، 7 / 95 ؛ الذريعة ، 4 / 295 . تأسيس الشيعة ، 260 ، 332 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 194 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 317 ؛ رجال ، ابن داوود ، 335 ؛ رجال ، نجاشى ، 2 / 247 ؛ معالم العلماء ، 99 ؛ فهرست الفبائى كتب خطى ، كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، 138 ؛ معجم رجال الحديث ، 17 / 224 ؛ مفسران شيعه ، 79 ؛ نوابغ الرواة فى رايعة المثات ، 305 . تفسير فضل بن شاذان ، اثر ابو محمد الفضل ( م 260 ق ) فرزند شاذان بن خليل رازى نيشابورى ، از علماى تفسير و متكلمين و فقهاى اماميه از ثقات اصحاب ائمهء ثلاثه حضرت على بن موسى الرضا و على الهادى و حسن عسكرى عليهم السلام . نجاشى از قول ابو القاسم يحيى بن زكريا كنجى مؤلفات وى را 180 عنوان ياد كرده است و 48 عنوان آن را نام برده است . ابن نديم در الفهرست در چند محل از فضل بن شاذان نام برده است . و او را از مؤلفين شيعه ضبط كرده و نيز تفسير قرآن كريم و كتاب القراءآت او را كه به شيوهء اشعريان نوشته شده است معرفى مىكند . علامه حلى پس از توثيق وى مىنويسد كه : « نمىتوان از ذكر او چشم پوشيد چرا كه رئيس طايفهء ماست ، خداوند از او خشنود باشد » . احاديث او را در تفاسير روائى در تفسير آيات قرآن نقل كردهاند . داوودى در طبقات المفسرين وى را از مفسران شيعى ياد كرده و دو تفسير از او نام برده است : تفسير