( م ح 204 ق ) فرزند الحسن اسفراينى ضرير ، از مفسران و محدثين قرن سوم هجرى . تفسير وى به زبان عربى و به شيوهء روائى است كه تمامى كتب رجالى و فهارس از اين تفسير نام برده‌اند . در اين تفسير آياتى كه در حق حضرت امير المؤمنين على ( ع ) و فضائل خاندان عصمت و طهارت نازل گرديده به بحث و تفسير آنها پرداخته شده است . ابو العباس نجاشى پس از اينكه اسفراينى را از مفسران ضرير مىخواند نام تفسير او را ذكر كرده و آن را چنين وصف مىكند ( له كتاب : المصابيح فى ذكر ما نزل من القرآن فى اهل بيت ( ع ) و هو كتاب حسن كثير الفوائد . . . ) . و شيخ طوسى وى را در رجال خود قسمت فيمن لم يرو عن الائمه ( ع ) ذكر نموده است . شيخ آقا بزرگ تهرانى تفسير مذكور را در الذريعه ضبط كرده است . منابع : جامع الرواة ، 1 / 44 ؛ الذريعة ، 21 / 78 ؛ رجال ، ابن داوود ، 25 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 454 ؛ رجال ، نجاشى ، 1 / 238 ؛ تنقيح المقال ، 1 / 53 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 52 ؛ قاموس الرجال ، تسترى ، 1 / 418 ؛ معجم رجال الحديث ، 2 / 70 ؛ معجم المؤلفين ، 1 / 190 ؛ منتهى المقال ، 32 . الآى التى نزلت فى اقوام باعيانهم ، از ابو منذر هشام ( م 204 يا 206 ق ) فرزند محمد بن سائب بن بشر كلبى كوفى ، از علماى شيعه و تبارشناس عصر خويش . ابو العباس نجاشى مىگويد او داراى مؤلفات بسيارى است سپس پنجاه عنوان از مؤلفات او را نام برده است . ابن نديم در الفهرست قسمت الكتب المصنفة فى تفسير القرآن نخست از تفسير پدرش نام برده سپس مىنويسد : ( . . . كتاب تفسير الآى الّذى نزل فى اقوام باعيانهم لهشام بن الكلبى . . . ) . منابع : الاعلام ، 8 / 87 ؛ اعيان الشيعة ، 10 / 265 ؛ تاريخ ابن خلدون ، 2 / 262 ؛ الذريعة ، 4 / 234 ؛ رجال ، نجاشى ، 2 / 399 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 37 ، 108 ؛ لسان الميزان ، 6 / 196 ؛ مرآة الجنان ، 2 / 29 ؛ شذرات الذهب ، 2 / 13 .