عبد الحسين شهيدى صالحى
51
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
قرن سوم تفسير بطائنى ، اثر حسن ( م ح 200 ق ) فرزند على بن ابى حمزه كوفى بطائنى از محدثان و فقها و مفسران شيعه ، وى ايرانىتبار است و نام او را سالم نيز مىخوانند . ابن حجر در لسان الميزان وى را شيعهء اماميه مىخواند . سپس به تفسير او اشاره نموده است . تفسير وى به زبان عربى و به شيوهء روائى است و در كتب تفسير و حديث شيعهء اماميه از آن نقل گرديده است . بطائنى به نقل از صالح بن سهل به سند خود از امام محمد باقر ( ع ) نقل مىكند كه در روز قيامت قول لا إله الا الله از ياد بندگان فراموش مىشود مگر كسى كه به ولايت على بن ابى طالب ( ع ) اقرار داشته باشد . و همچنين است در تفسير آيهء 189 سورهء بقره و ديگر آيات كه تمامى آنها در فضايل امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) و خاندان عصمت و نبوت است . شيخ آقا بزرگ تهرانى اين تفسير را در الذريعة ياد كرده است و مىنويسد كه مفسر والى ابى بصير بود و اكثر روايت اين تفسير را از ابى بصير روايت كرده است . منابع : اعيان الشيعة ، 5 / 196 ؛ تفسير ، فرات كوفى ، 63 ؛ ايضاح المكنون ، 2 / 295 به بعد ؛ تهذيب الاحكام ، 6 / 73 به بعد ؛ الذريعة ، 4 / 264 ؛ جامع الرواة ، 1 / 208 ؛ رجال ، ابن داوود ، 440 ؛ رجال ، كشى ، 462 ؛ رجال ، نجاشى ، 1 / 132 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 75 ؛ لسان الميزان ، 2 / 234 ؛ معجم رجال الحديث ، 5 / 14 ؛ من لا يحضره الفقيه ، 3 / 241 ؛ الكافى ، 5 / 328 به بعد ؛ معجم المؤلفين ، 3 / 253 . تفسير ابى جنادة سلولى - تفسير القراآت ، اثر ابو جنادة حصين ( م ب