عبد الحسين شهيدى صالحى
48
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
ابى ساره ) . منابع بغية الوعاة ، 1 / 82 ؛ تأسيس الشيعة 67 ؛ الذريعة ، 21 / 205 ؛ رجال ، ابن داوود ، 303 ؛ رجال نجاشى ، 2 / 200 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 2 / 134 ؛ الفهرست ، ابن نديم ، 37 ؛ معجم الادباء ، 18 / 121 ؛ معجم رجال الحديث ، 15 / 205 ؛ معجم المؤلفين ، 9 / 191 . تفسير احمد بن صبيح - تفسير ابن صبيح ، اثر ابو عبد الله احمد ( م 190 ق ) فرزند صبيح اسدى كوفى فقيه ، مفسر و محدث شيعه . گفته شده كه زيديه او را از خود مىدانند ولى اين موضوع صحيح نيست و زيدى بودن وى نفى شده است . تفسير وى به زبان عربى در يك جلد به شيوهء روائى است . ابو العباس نجاشى ( م 450 ق ) در رجال خود پس از توثيق وى و نفى زيدى بودن او كتاب تفسير مذكور را ضبط كرده است . شيخ طوسى ( م 460 ق ) آن را در الفهرست ضبط نموده است و سيد حسن صدر در تأسيس الشيعة وى را توثيق نموده سپس تفسير او را ذكر كرده و اين مفسر را در طبقهء ابن عيسى كه عصر حضرت امام رضا ( ع ) را درك نموده مىشمارد . تفسير مذكور را مفسران شيعه طى كتب تفسيرهاى خويش نقل كردهاند . فرات كوفى در تفسير خود معروف به تفسير فرات كوفى در تفسير آيهء 199 سورهء بقره « ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ » به نقل از استادش حسين بن علوان از حضرت صادق ( ع ) مىنويسد : سوگند به پروردگار و كعبه كه آنان را به على بن ابى طالب ( ع ) هدايت كرده است ، كه هركس به او راه يافت ، ره يافته شد ، و هركس نيافت ، گمراه شد . منابع : الاستبصار ، 2 / 127 ؛ تفسير فرات ، كوفى ، 64 ؛ تهذيب الاحكام ، 1 / 316 به بعد ؛ تأسيس الشيعة ، 329 ؛ جامع الرواة ، 1 / 51 ؛ رجال ، ابن داوود ، 29 ؛ رجال ، نجاشى ، 1 / 208 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 46 - 47 ؛ الذريعة ، 4 / 243 ؛ معالم العلماء ، 13 ؛ قاموس الرجال ، تسترى ، 1 / 479 - 480 . تفسير ابى رؤق ، اثر ابى روق عطية ( م 190 ق ) فرزند حارث همدانى كوفى ، از مفسران و تابعين . فريقين عامه و خاصه او را توثيق نمودهاند . علامه حلى در رجال خود ( 131 ) از قول ابن عقده مىنويسد : « . . . ابى روق به ولايت اهل بيت ( ع )