عبد الحسين شهيدى صالحى
381
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
سالكان راه آغاز مىشود و متعاقب آن تفسير عرفانى آيات به نظم بيان مىگردد اشعار سروده شده در تفسير بسيار لطيف و مشحون از معانى عرفانى است . اسرار العشق در سال 1343 ق در اصفهان چاپ سنگى شد و با تجديدنظر به ضميمهء چند مثنوى و منتخبى از غزليات و منظومهء عرفانى به نام روح العرفان سرودهء مؤلف در سال 1338 ش مجددا چاپ شد . چاپ سوم و چهارم آن هم به ترتيب در سالهاى 1349 و 1360 در تهران منتشر شده است . منبع : دانشنامه قرآن ، بهاء الدين خرمشاهى ، ج 1 ، ص 665 . [ تفسير ] انوار درخشان ، اثر سيد محمد حسين همدانى معروف به آقا نجفى ( 1322 ق - 1375 ش ) . اين تفسير از جمله تفاسير كامل فارسى دوران معاصر است كه با جهتگيريهاى شيعى و در قالب اصطلاحات و مفاهيم فلسفى و عرفانى نگاشته شده است . ويژگى مهم اين كتاب را بايد در بحثهاى معنوى ، انسانشناسى و معادشناسى آن دانست . نگارش اين تفسير با نثر و ادبيات مناسب فرهنگ عمومى حوزههاى علميهء شيعه و تركيب جملههاى فارسى همراه با اصطلاحات عربى متداول انجام يافته است . مفسر در آغاز ، مقدمهاى در باب اهميت قرآن و جايگاه آن در ميان مسلمانان دارد . آنگاه به لزوم آموزش قرآن به فرزندان و تلاوت دائمى آن به صورت روزانه تأكيد دارد . روش نگارش اين تفسير چنين است كه پس از ذكر نام سوره و احيانا تعداد آيات و محل نزول سوره ، يك آيه يا چند آيهء هم موضوع و وابسته را مورد بحث و بررسى قرار مىدهد . در اين قسمت زير عنوان « خلاصه » ترجمانى از آيه را به ترتيب آيات بيان كرده و آنگاه بهعنوان « شرح » آيات كريمه را تفسير مىكند . روش مؤلف درآوردن خلاصه و ترجمه و اطلاعات ادبى در تمام مجلدات يكسان نيست . يكى از نكات شايان ذكر در تفسير انوار درخشان گرايش قابل توجه به تفسير اجتهادى و نقد و تحليلهاى عقلى در ذكر وجوه احتمالات است . به همين دليل در مواردى كه ظاهر