عبد الحسين شهيدى صالحى
355
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
( 1007 - 1091 ق ) با استفاده از روايات ائمهء اطهار ( ع ) نگاشته است . نسخهء اصل به خط مؤلف در كتابخانهء وى در نجف اشرف موجود است . منابع : مجلهء تراثنا ، شمارهء چهارم ، سال دوم ، شوال 1407 ق ، 28 ؛ معجم رجال الفكر و الادب ، 223 . التمهيد فى علوم القرآن ، اثر آيت الله محمد هادى معرفت ( متولد ح 1350 ق ) ، از ائمهء اجتهاد و مدرسين خارج حوزهء علميه قم . اين تفسير در چند مجلد شامل مقدمات و مدخلهاى تفسير به زبان عربى و شيوهء استدلالى شامل تمام قرآن كريم از آغاز تا انجام آن است . مؤلف در مقدمه بر مدخل تفسير خويش مىنويسد از آغاز اشتغال به طلب علم بسيار به شؤون قرآن كريم و مطالعهء تفسيرهاى گوناگون و كتب حاوى علوم قرآن مأنوس بودم از همان زمان كتب تفسير و علوم مربوط به آن را مطالعه مىكردم در دو مورد براى خود يادداشتهايى برمىداشتم نخست آنچه در صحت اقوال و گفتار نويسنده برايم مورد شك و ترديد واقع مىشد و دوم آنچه مورد تحسين اين جانب قرار مىگرفت . و با مرور زمان انبوهى از يادداشتها نزد اينجانب جمع گرديد تا اينكه آنها را به فصول مختلف تبويب و تنظيم نمودم كه در نتيجه شامل بحثهاى متنوع قرآنى گرديد . اين بحثها را پس از تنظيم ، مدخل تفسير وسيط خود قرار دادم . مؤلف مجلد اول تفسير خويش را به بحث وحى و قرآن ، و ظاهر آن و مجلد دوم را به ناسخ و منسوخ و مجلد سوم را به محكمات و متشابهات قرآن اختصاص داده سپس حقيقت تأويل ، مذاهب سلفيه و تشكيك آنها و ايجاد تشابه در آيات و بعد بعضى از آيات متشابه را ذكر نموده است . مجلد اول تا چهارم اين تفسير طبع و منتشر گرديده است . منابع : تفسير التمهيد فى علوم القرآن ، سه مجلد ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، 3 / 260 ؛ مؤلفين الشيعة ، 386 ؛ معجم الدراسات القرآنية عند الشيعة الامامية ، 68 .