عبد الحسين شهيدى صالحى
317
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
شيعه و مشاهير مدرسين حوزهء علميهء كربلا ( - بجستانى ، سيد هادى ) . مؤلف از مفسران شيعه است كه چهار اثر در علوم تفسير نگاشته است و آنها به شرح زير است : 1 ) البيان فى تفسير القرآن ، در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء ادبى شامل بخشى از قرآن . مؤلف در مقدمهء خود مىنويسد مقصود از تأليف اين تفسير عرض معنى و تفسير الفاظ و لغات و اعراب مىباشد و نسخهء موجود قسمتى از قرآن است ؛ 2 ) تفسير الكبير ، در چند مجلد به زبان عربى و شيوهء كلامى مؤلف در اين اثر خود تمامى وجوه تفسير آيه را با بهرهگيرى از روايات و احاديث ائمهء اطهار ( ع ) نگاشته است و مجلد اول از آغاز قرآن كريم تا سورهء مباركه هود مىباشد ؛ 3 ) تفسير الوسيط ، در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء ادبى و روائى داراى مقدمه . ظاهرا مؤلف موفق به اتمام آن نگشته است . مؤلف در تفسير هر آيه جوانب ادبى آيه را از لغت و اعراب و ساير موارد ذكر نموده و از روايات ائمهء معصومين ( ع ) بهره گرفته است ؛ 4 ) تكمله بر تفسير القمى ، در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء روائى ، شامل بخشى از قرآن . مؤلف در اين اثر خود كه در نوع خويش بىنظير است روايات و احاديث عامه را كه موافق با روايات على بن ابراهيم قمى در تفسير اوست گردآورى نموده و تكملهاى بر تفسير قمى از طرق عامه نگاشته است . تمامى تفسيرهاى چهارگانهء مفسر به خط مؤلف نزد سبط وى سيد حسين جلالى در كربلا محفوظ بوده و امروزه نسخههاى مذكور نزد سيد محمد رضا جلالى از محققين معاصر موجود است . منابع : احسن الوديعة ، 1 / 215 ؛ الاعلام ، 8 / 59 ؛ الذريعة ، 6 / 46 ؛ معارف الرجال ، 3 / 232 ؛ معجم المؤلفين ، 13 / 216 . محمد و القرآن ، اثر شيخ كاظم ( 1302 - 1369 ق ) فرزند سلمان حلى