احسن التفاسير ، اثر مولى محمد جعفر ( م ح 1290 ق ) فرزند شيخ عبد الصاحب خشتى دوانى ، از مفسران و فقهاى شيعه . اين تفسير به فارسى و به شيوهء روائى است . مفسر در تفسير آيات قرآن كريم اكتفاء به نقل احاديث و روايات ائمهء معصومين ( ع ) مىنمايد . مؤلف اين اثر را در 1288 ق آغاز به تأليف كرده و تا پايان سورهء فاتحه به اتمام رسانده است . نسخهء اين تفسير را شيخ آقا بزرگ تهرانى در نجف اشرف نزد شيخ ابو القاسم طهرانى در مدرسهء صدر نجف مشاهده نموده است . نسخهء ديگرى از آن در كتابخانهء شوشتريهاى نجف موجود است . عبد الصاحب خشتى داراى اثر ديگرى در ترجمه است كه نام آن ترجمهء قرآن مىباشد . منابع : فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، 1 / 2 ؛ الذريعة ، 1 / 286 ؛ الكرام البررة ، 1 / 261 - 262 ؛ معجم الدراسات القرآنية عند الشيعة الامامية ، 12 . تفسير شاهرودى ، اثر ملا محمد على ( 1220 - 1293 ق ) فرزند ملا محمد كاظم خراسانى ( اصلا شاهرودى ) ، از علماى اماميه . مؤلف بيش‌از پنجاه و دو عنوان كتاب از خود باقى گذاشته است از جمله در علوم قرآن . اين تفسير در يك مجلد بزرگ به زبان عربى و شيوهء روائى است . نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء فرزندش شيخ احمد شاهرودى مؤلف ازالة الاوهام است . منابع : اعيان الشيعة ، 9 / 427 ؛ الذريعة ، 4 / 277 ؛ تفسير شيعه ، 140 ؛ مفسران شيعة ، 180 . لغات القرآن الكبير ، اثر ملا نظر على زنجانى حائرى ( 1203 - 1293 ق ) ، از علماى عصر خويش . اين كتاب در يك مجلد بزرگ به زبان عربى و شيوهء ادبى شامل بخشى از قرآن كريم است . مؤلف در اين اثر لغات مشكل و كلمات غريب و متشابه آيات قرآن مجيد را نظما تفسير نموده و به سبك بسيار زيبا و روان از نظر