عبد الحسين شهيدى صالحى
250
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
شيخ محمد طاهر عاملى اصفهانى ، از علما و محدثين شيعه . اين تفسير به شيوهء روائى است داراى مقدمهء مبسوط در علوم قرآنكه بين تفسيرها كمنظير است و شامل سه مقدمه و هر مقاله داراى چند فصل است . فصل اول در بحث اينكه قرآن داراى بطون و آيات قرآنى داراى تأويلاتى است ؛ فصل دوم در بطون قرآن و تأويلات آن ؛ فصل سوم تناسب ظواهر يا بطون ؛ فصل چهارم وجوب ايمان به ظاهر قرآن ؛ فصل پنجم در بيان علم قرآنكه نزد اهل بيت عليهم السلام است . مقدمهء اين تفسير مستقلا در 1295 ق در تهران چاپ سنگى شده و سهوا بنام شيخ عبد اللطيف كازرونى نسبت داده شده است و سپس بارها تجديد چاپ شده است . منابع : اصل تفسير چاپ سال 1374 ق ؛ الذريعة الى تصانيف الشيعة ، 20 / 264 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى عربى ، 1 / 153 . مجمع التفاسير ، اثر شيخ ملا محمد ( م 1140 ق ) فرزند على بن حسين نجار شوشترى ، از علما و مفسرين اماميه . تفسير مورد بحث در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء كلامى و روائى است . مؤلف تمام قرآن كريم را از سورهء حمد لغايت سورهء ناس با بهره از روايات و احاديث ائمهء اطهار ( ع ) مورد بحث و تفسير قرار داده است . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة نخست تحت عنوان تفسير ابن النجار المتأخر نام برده سپس بنام مجمع التفاسير ياد كرده است كه هر دو يكى هستند . نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء آل نجار در شوشتر نزد احفاد مؤلف موجود است . منابع : اعيان الشيعة ، 10 / 9 ؛ الاجازه الكبيرة ، 178 ؛ تذكرهء شوشتر ، 161 ؛ الذريعة ، 4 / 249 ، 20 / 24 ؛ الكواكب المنتثرة ، 706 . تحصيل الاطمينان فى مطالب زبدة البيان ، اثر مير محمد ابراهيم