عبد الحسين شهيدى صالحى
229
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
جمله به جملهء آن پرداخته است . اين تفسير كه در چهار مجلد تأليف گرديده مجلد اول آن را با تفسير آيات توحيد آغاز نموده و مجلد چهارم را با تفسير آيات بهشت و دوزخ پايان بخشيده است . و شيوهء مفسر در هر مجلد براساس خزائن ترتيب يافته كه هر خزينه به شصت فصل و هفت باب تقسيم گشته است . نسخهء منحصر به فرد خط مؤلف را فرزند مفسر شيخ مهدى قلى خان پس از بناء مدرسهء خود در قم و تأسيس كتابخانهء مدرسه وقف خاص ساكنين مدرسهء خويش نموده است اين مدرسه تا عصر حاضر به نام وى مشهور است . منابع : اعيان الشيعة ، 8 / 302 ؛ الذريعة ، 7 / 154 ؛ الروضة النضرة ، 410 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 147 . مجمع البحرين ، از ضياء الدين محمد يوسف ( زنده در 1083 ق ) فرزند ميرزا حسين خان شريف وزير توپچى قزوينى ، حكيم مفسر و عالم محقق . در اين تفسير كه دو جلد و به زبان عربى است تمام قرآن مورد بحث قرار گرفته است و مفسر مىنويسد كه اين تفسير جمع بين دو تفسير امين الاسلام شيخ طبرسى مجمع البيان و جوامع الجامع مىباشد و در واقع تلخيص اين دو تفسير است با اضافات و استدراكات نافع به شيوه و سبك روان و در كمال اختصار بدين جهت اين تفسير را مجمع البحرين ناميده است كه جمع بين دو تفسير طبرسى است . چند دوره از اين تفسير در دست مىباشد از جمله نسخهء خط مفسر در كتابخانهء مدرسهء سپهسالار به ( شمارهء 1955 ) كه دو سرلوحهء زيبا دارد و تمام صفحات مجدول به طلاست . و يك دوره داراى حواشى ( منه دام ظله ) در كتابخانهء كاتب اين سطور در كربلا و يك دوره در كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى به ( شمارهء 10415 ) موجود است . منابع : الذريعة ، 20 / 23 ؛ فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، 496 ؛