عبد الحسين شهيدى صالحى

226

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

منابع : الذريعة ، 4 / 236 ؛ الروضة النضرة ، 221 ؛ كربلا فى حاضرها و ماضيها ( خطى ) ؛ فهرست كتابخانهء اهدائى ، 1 / 47 ، 2 / 697 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، 1 / 26 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 78 ؛ مفسران شيعه ، 139 . اسرار الآيات ، اثر آخوند شمس الدين محمد لاهيجى گيلانى معروف به ملا شمسا ( زنده در 1074 ق ) از فلاسفه و حكماى عصر خويش . در تفسير مورد بحث مفسر گفتار خود را به اسرار آيات قرآن اختصاص داده و سخن خويش را به كليات امور قرآن پرداخته است . براى شمس الدين محمد لاهيجى دو تفسير ديگر نام برده‌اند : 1 ) تفسير سورهء هل اتى ، كه در شرح و تفسير سورهء هل اتى تأليف شده است . نسخهء خط مؤلف با خطخوردگى از مخطوطات كاتب اين سطور در كربلاست ؛ 2 ) تفسير اخلاص ، مفسر با مشرب فلسفى و عرفانى خود به شرح و بيان آيات سورة الاخلاص پرداخته است ، نسخه‌اى از اين كتاب در كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شماره 8991 ) موجود است . منابع : اعيان الشيعة ، 7 / 351 ؛ الروضة النضرة ، 266 ؛ ريحانة الادب ، 5 / 383 ؛ دائرة المعارف الاسلامية الشيعة ، 4 / 70 ؛ مفسران شيعه ، 154 . تفسير ابن خاندار ، اثر شيخ حسين ( 1012 - 1076 ق ) فرزند شهاب الدين حيدر خاندار كركى عاملى ، از شعرا و ادباء شيعى ، محقق حكيم و متكلم اخبارى . تفسير مورد بحث حاشيه و تعليقاتى است به شيوهء اخبارى بر تفسير انوار التنزيل قاضى ابو سعيد عبد الله بيضاوى . شرح‌حال‌نويسان در فهرست مؤلفات مفسر از آن نام برده‌اند و نيز حر عاملى معاصر خاندار و سيد محسن امين عاملى در اعيان الشيعه آن را ذكر كرده‌اند . و قسمتى از اشعار وى را كه در رثاء و مدح ائمهء معصومين است از ديوان او نقل كرده‌اند .