عبد الحسين شهيدى صالحى
203
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
است با كلمهء ملاذ الفقهاء و يكى از شعرا مادهء تاريخ وفات مفسر را در قطعهاى چنين سروده است : فقها را چو ملاذى بجز آن قدوه نبود * بهر تاريخ نوشتند ملاذ الفقهاء تفسير مورد بحث به زبان فارسى در پنج جلد مىباشد كه نسخهء مورخهء 983 ق از اين كتاب از مخطوطات كتابخانهء آستان قدس ( شماره 1558 ) مىباشد . اين تفسير مكررا به چاپ رسيده است . چاپ آخر آن در ده مجلد به تحقيق ابو الحسن شعرانى با مقدمهء ناشر ( اسلاميه ) در سالهاى 1340 - 1341 ش به شيوهء حروفى كه مجدد در ده مجلد در تهران به سال 1351 ش به تحقيق على اكبر غفارى با مقدمه و پاورقى ابو الحسن مرتضوى از سوى همان ناشر تجديد طبع يافته است . ملا فتح الله كاشانى تفسيرهاى ديگرى از اين قرار دارد : 1 ) زبدة التفاسير ، به زبان عربى بعد از دو تفسير ديگرش نگاشته و نسخهاى از آن در كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شمارهء 11223 ) موجود است ؛ 2 ) خلاصة المنهج ، يا خلاصة منهج الصادقين ، در سه جلد كه خلاصهء تفسير بزرگ منهج الصادقين و به زبان فارسى نوشته است و اكنون 20 جلد از آن در كتابخانهء آستان قدس موجود است . اين كتاب در تهران و تبريز مكررا چاپ شده است كه چاپ اخير آن به تصحيح شادروان ابو الحسن شعرانى در 6 مجلد توسط انتشارات اسلاميه انجام و منتشر گرديده است ؛ 3 ) ترجمهء قرآن ، كه ترجمهء بعضى از آيات قرآن به زبان فارسى است . منابع : احياء الداثر من القرن العاشر ، 177 ؛ اعيان الشيعة ، 8 / 393 ؛ الذريعة ، 23 / 193 ؛ روضات الجنات ، 5 / 345 ؛ رياض العلماء ، 4 / 318 ؛ فهرست كتب خطى كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى ، 566 ، 1 / 583 ؛ كشف الحجب و الاستار عن اسماء الكتب ، 568 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 293 ؛ مفسران شيعه ،